De auto waar niets af kan

De documentaire begint met een reclamefilmpje uit de jaren '60 van de Citroën DS die over een nachtelijk parcours vol haarspeldbochten zijn weg probeert te vinden. Eerst valt vooralsnog niet veel op, maar dan zie je ineens de truc: meedraaiende koplampen! Bijna vergeten, maar wat was dat een briljante uitvinding. Briljant waren ook de reclamefilmpjes van Citroën uit die tijd, consequent met bestaand licht opgenomen, met grove korrel. Er zijn er in de documentaire een paar te zien. De vrolijke jaren '60, mannen en vrouwen in broeken met wijde pijpen en lang haar, die het zeer naar hun zin hebben in de zojuist aangeschafte Citroën. De bijbehorende folders zijn nu collectors items.

De hoofdpersoon van de documentaire, Robert Opron, is een gezette Fransman voorzien van een hoofd dat grote gelijkenis vertoont met dat van de stripheld Obelix. Documentairemaker Maarten van Soest probeert Opron over te halen nog eens een poging te wagen de ideale auto te ontwerpen, wat tot komische taferelen leidt. Van Soest spreekt matig Frans en Opron laat zich niet overhalen.

Van Soest is een groot bewonderaar van Citroën en vooral van de DS, die uitgebreid in beeld komt. Maar juist dat is niet de auto die Opron ontworpen heeft. Volgens Opron is de ideale auto de auto waarvan niets meer afgehaald kan worden. Die auto was en is de Citroën BX, ontworpen na de pensionering van Opron door de Italiaan Bertone. Een prachtige carrosserie, bijzonder goede stoelen en met de beroemde bollenvering. Daar waar nodig, werden plastic onderdelen gebruikt en wat nog het belangrijkste was: de BX weigert te roesten of stuk te gaan. Kijk om u heen en zie hoeveel er nog rijden – en dat voor een auto die al tien jaar uit productie is. Dat kon niet gezegd worden van Oprons scheppingen, de GS, CX en SM. Prachtig en vernieuwend van vorm maar met een allerbelabberdste bouwkwaliteit.

Weinig of niets is er te zien van de briljante ontwerpen van Opron in zijn Renault-jaren. De trendsettende R5, de prachtige Alpine en de moeder van alle MPV's, de Espace.

Van Soest zit helaas te dicht op het onderwerp en vergeet vaak kritische vragen te stellen. De voorzitter van de Nederlandse SM-club kwam te lang in beeld. Beter ware het geweest Johan Cruijff te interviewen. Onuitwisbaar beeld uit de jaren '60: Johan speelde bij Ajax, werd beroemd en kreeg van de importeur een SM aangeboden, of te leen, of te huur. Het zal wel gekregen zijn want Johan was toen al de domste niet. Johan in strakke broek met wijde pijpen op de motorkap, zijn Danny in Twiggy-look er ietwat schuchter naast.

Opron is een begenadigd denker en spreker en sommige van zijn uitspraken zijn het waard in goudpapier verpakt te worden. De vergelijking tussen de berijder van een paard en de bestuurder van een auto, zijn oprechte bezorgdheid over de 8.000 verkeersdoden in Frankrijk, schoonheid is volgens Opron een bevoorrecht moment.

Dokwerk: Jongensdromen: De ideale auto, VPRO, Ned.3, 21.00-21.40u.