Bitterheid bij familie van bemanning van de Koersk

De 118 bemanningsleden van de Russische atoomonderzeeër Koersk, die een jaar geleden zonk, zijn gisteren met groot ceremonieel herdacht. Vladimir Koerojedov, de commandant van de Russische vloot, verzekerde de nabestaanden op de marinebasis Vidjajevo dat het ,,taak nummer één'' blijft om de oorzaak van de ramp te achterhalen. ,,Pas dan weten we in welke toestand de Russische vloot zich bevindt.''

Nabestaanden verzamelden zich gisterochtend in de thuisbasis van de Koersk. Een erewacht legde een krans op de plek waar een monument voor de Koersk komt, daarna werd een steen met de namen van de 118 slachtoffers onthuld bij de pier, waar de Koersk aan zijn laatste reis begon. Ook de marinehavens St.Petersburg, Vladivostok en Sevastopol hielden herdenkingsdiensten. De staatstelevisie zonden avonturenfilms uit de Sovjet-tijd uit met onderzeeboten in de hoofdrol. De Russische vloot is officieel nog altijd van mening dat de Koersk zonk na een aanvaring met een duikboot van de NAVO. De bemanning is derhalve `gesneuveld', de kapitein posthuum gedecoreerd tot `held van Rusland'.

Veel nabestaanden kijken met bitterheid terug op de gebeurtenissen van een jaar geleden. Na een serie leugens en tegenstrijdige verklaringen maakte de vloot drie dagen na de ramp bekend dat duikers klopsignalen uit de onderzeeër hadden gehoord. Toch talmde de vloot nog twee dagen voordat buitenlandse hulp werd ingeroepen. Noorse duikers ontdekten dat 23 bemanningsleden de ramp aanvankelijk hadden overleefd in het negende compartiment. Volgens de Russische marine hooguit 24 uur, volgens geruchten die in marinehaven Moermansk circuleren, ruim een week.

President Poetin heeft zich volgens veel nabestaanden gerehabiliteerd voor zijn ogenschijnlijke onverschilligheid tijdens de ramp. ,,Hij heeft zich aan bijna al zijn beloftes gehouden'', zegt Anatoli Roedakov, zoon van kapitein ter zee derde klas Andrej. ,,Dat spreekt bij ons niet vanzelf.'' Op een bootreis voor de nabestaanden in mei ondertekende Roedakov niettemin een brief aan de president, waarin de nabestaanden klagen, ook over de uitbetaling van pensioenen aan ouders en verloofden. Ook verzochten ze Poetin ,,een strafzaak te openen voor de dood van 23 matrozen in het negende compartiment, wier dood niet door een verkeersongeluk veroorzaakt is''.

Moeder Nadjezjda Tilik werd niet voor de bootreis uitgenodigd. ,,Ik sta nu eenmaal bekend als een pathologische hysterica.'' Tilik werd bekend toen ze de marinetop een week na de ramp toeschreeuwde: ,,Jullie moeten je epauletten afrukken en jezelf voor de kop schieten.'' Iemand stak haar vervolgens onder het oog van de camera een injectiespuit in de arm. Tilik, die een nieuw huis heeft gekregen, wenst nog steeds de vloottop achter de tralies. ,,Veel ouders redeneren nu: mijn zoon is toch al dood, het maakt niets meer uit. Maar ik geloof dat 23 bemanningsleden zijn vermoord. En ik zal me veel beter voelen als de schuldigen worden gestraft.''