Bankman liet aandeel `schreeuwen'

Koersmanipulatie door het ex-hoofd internationale effectenhandel in New York heeft ABN Amro opnieuw een boete opgeleverd. De laatste schikking brengt de kosten op 1,5 miljoen gulden.

,,En wat is het koersdoel?''

– ,,Binnen twee dagen op 40 pence''.

Speculanten op een internetbabbelbox of goeroes op de beurs voor Geldzaken? Neen, aan het woord is de Amerikaanse chef effectenhandel van ABN Amro die aan een grote klant vraagt hoe hoog het aandeel van biotechnologiebedrijf British Biotech moet eindigen. De opzetjes die Angelo Iannone van ABN Amro in 1998 maakte met vermogensbeheerder Oechsle (destijds 11,8 miljard dollar onder beheer) jagen de Nederlandse grootbank opnieuw op kosten. Na een eerdere boete van de Londense beurs (250.000 pond, 900.000 gulden) schikt ABN Amro nu voor een half miljoen gulden met de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC. Iannone moet bijna twee ton betalen en mag een jaar zijn vak niet uitoefenen.

De cassettebandjes die ABN Amro aan de Securities & Exchange Commission heeft overhandigd, hebben de beurswaakhond een goed inzicht gegeven in de handelwijze van de voormalige effectenbankier van ABN's vestiging in New York. Het is in de effectenbranche usance om alle telefoongesprekken vanuit de dealing rooms op te nemen. Iannone had al een lange relatie met Andrew Parlin, bestuurslid van vermogensbeheerder Oechsle International Advisors uit Boston. Een goede relatie is goud waard in de effectenhandel, maar Iannone ging wel erg ver met zijn klantencontacten.

De SEC heeft geconstateerd dat de handelaar drie jaar geleden frequent de koersen van vijf beursfondsen heeft geprobeerd te manipuleren. Cliënt Parlin had die aandelen in portefeuille en wilde bij het sluiten van de boeken zijn beleggingen zo mooi mogelijk voor de dag laten komen. Dat gebeurde aan het eind van ieder kwartaal wanneer de statistieken worden opgemaakt. Naast British Biotech ging het om de autoproducenten Renault en Volkswagen, de Koreaanse staalproducent Pohang en de Italiaanse Banca di Roma.

Uit de gesprekken blijkt dat Iannone zelfs het manipuleren van een groot beursfonds als Renault als een koud kunstje beschouwde. Zijn strategie: vlak voor sluiting van de beurs een forse order plaatsen. In de herfst van 1998 wilde de klant dat het aandeel Volkswagen ging ,,schreeuwen''. De bankier antwoordde: ,,Dat zullen we tegen sluitingstijd doen''.

De interne controlesystemen van ABN Amro hebben de praktijken van Iannone niet aan het licht gebracht. Nadat de Londense beurs een onderzoek startte naar de koersvorming van het aandeel British Biotech, begon ABN Amro een eigen onderzoek. De bankier in New York bleek de interne regels te hebben geschonden en werd ontslagen. Tegelijkertijd heeft de bank zijn huisreglement aangescherpt. Voortaan moet iedere grote order die in het laatste halfuur vóór beurssluiting binnenkomt, geaccordeerd worden door de chef van een handelaar. Wanneer de handelaar zelf chef is, zoals Iannone, dient zijn leidingevende een fiat te geven.

De SEC stelt vast dat de bank faalde in haar controle op naleving van de huisregels. De schikking met ABN Amro is de eerste majeure zaak in de Verenigde Staten waarbij handelaren worden berispt voor het zogenaamde `portefeuillepompen'. Sinds eind vorig jaar doet de Amerikaanse toezichthouder extra onderzoek naar illegale koersmanipulatie.

ABN Amro benadrukt dat de schikking geen schuldbekentenis is. Evenmin ontkent de bank schuld. Of de zaak na de tweede schikking is afgesloten is nog maar de vraag. De Italiaanse toezichthouder (met betrekking tot Banca di Roma), de Franse toezichthouder (Renault) en de Duitse (Volkswagen) hebben een behoorlijke lading munitie van de SEC gekregen om net als de Londense beurs ABN Amro nogmaals te bestraffen. De bank riskeert met één vergrijp vijfmaal straf.