Zomergasten: drama aan de top

Zigeunermuzikanten en zakenmannen figureren in de fragmenten die zakenvrouw Sylvia Tóth morgen laat zien in de tweede aflevering van het VPRO-programma Zomergasten. Als dochter van een Hongaarse violist die speelde in een zigeunerorkest, schopte Tóth het tot directievoorzitter van een beursgenoteerde onderneming, Content. De enige vrouw die haar dat in Nederland nadeed was Nina Brink, maar in plaats van enkele maanden hield Tóth het directeurschap ruim een kwarteeuw vol.

Fragmenten van de zakenmannen Anton Dreesmann, Frans Swarttouw en Shohei Nozema kunnen morgen aanleiding zijn voor een gesprek over de dramatiek in Tóths eigen carrière. Voormalig Fokker-directeur Swarttouw verhaalt in een interview kort voor zijn dood over de gevaren voor mensen met macht: ze worden arrogant en onaardig. Tóth is naar eigen zeggen nooit de tijd vergeten dat ze ,,aan de andere kant van de maatschappij'' stond. ,,Mijn broertje en ik moesten naar het schoolhoofd om te vragen of we niet hoefden te betalen voor het schoolreisje'', vertrouwde Tóth vorig jaar het Rotterdams Dagblad toe.

De naam van Shohei Nozema, een andere zakenman in het rijtje van Tóth, is minder bekend; zijn huilende gezicht werd beroemd toen de bankpresident eind 1997 het faillissement aankondigde van zijn Yamaichi Securities, een van de belangrijkste handelsbanken van Japan.

Bij Tóth is het nooit zover gekomen. Ze nam in 1998 afscheid als directievoorzitter van Content en werd schatrijk met de verkoop van haar belang in dat bedrijf.

Toch is er genoeg stof voor discussie. Tóth kwam na haar vertrek twee keer in aanraking met een voorkennisaffaire, zij het niet als verdachte. Dit jaar was het vooral haar relatie met voormalig Philips-topman Cor Boonstra die de aandacht trok. De toenmalige Philips-president kocht in het voorjaar van 2000 Endemol-aandelen, kort voordat het amusementsbedrijf werd overgenomen door het Spaanse telefoonbedrijf Telefónica. Omdat zijn huidige levensgezellin Tóth commissaris was bij Endemol heeft Boonstra zich met die transactie in juridische problemen gebracht.

De persoonlijke relatie tussen Tóth en Boonstra is van belang voor het lopende onderzoek, maar de Amsterdamse officier van justitie zal Zomergasten morgen wellicht overslaan. Boonstra heeft over zijn relatie al veel uit de doeken gedaan in een interview met Barend & Van Dorp, het televisieduo dat een week na Tóth zélf optreedt in Zomergasten.

Boonstra heeft verteld dat zijn relatie met Tóth op een laag pitje stond in de periode dat hij de Endemol-aandelen verwierf. Dat juridisch belangrijke verweer zal Tóth morgen niet tegenspreken.

Zomergasten, VPRO, Ned.3, zondag, 21.10-0.01u. De beeldfragmenten zijn na de uitzending deels op internet te zien: www.vpro.nl.