Van het strafbankje komt geen fonds makkelijk af

Het strafbankje dreigt voor telecomfonds Versatel. Daarmee raakt het fonds de officiële notering op de effectenbeurs kwijt. De concurrentie van Versatel, waaronder KPN, spint daar garen bij.

Het is niet eerlijk, vindt bestuursvoorzitter Raj Raithatha van Versatel. Het AEX-fonds dreigt naar het `strafbankje' van de beurs verbannen te worden, maar het heeft nog een miljard euro in kas. Het aandeel staat er slecht voor, dat wel, maar verplaatsing naar het strafbankje is volgens hem overdreven. Toch lijkt het onvermijdelijk. Versatel was gisterenmiddag nog maar 1,28 euro waard en de vooruitzichten zijn slecht. Het strafbankje: de populaire benaming voor het lijstje `niet officiële noteringen' van Euronext Amsterdam. Zodra een concern, in de woorden van de beurs, een `structureel negatief eigen vermogen' heeft, is het verplicht dat te melden. Euronext Amsterdam is scheidsrechter in dezen. De beurs beslist dan of ,,het concern op korte termijn een goede oplossing heeft'', zegt een woordvoerder. Mogelijke uitwegen bij een negatief eigen vermogen zijn een overname, investeringen van geldschieters of een aandelenemissie.

Door een bedrijf apart te zetten – ,,een zwaailichtje meegeven'', noemt de beurs het – wil Euronext beleggers erop wijzen dat handelen in dat fonds bijzonder riskant is. De handel in het bedrijf gaat wel gewoon door, maar de officiële beursnotering wordt opgeschort.

Verklaarbaar is de waarschuwing wel. Wanneer het slecht gaat en een concern uitstel van betaling moet aanvragen, eindigt dat in 95 procent van de gevallen in een faillissement. Op dit moment staan acht fondsen aan de zijlijn van de beurs. Onder hen een paar oude bekenden: uitgever AND, vliegtuigmaatschappij Fokker en automobielbouwer DAF (het is technisch mogelijk dat een fonds na faillissement genoteerd blijft). De meeste fondsen in dit lijstje zijn bijna niets meer waard: een aandeel De Vries Robbé Groep kost 0,68 euro, Management Share gaat voor ongeveer 0,30 euro van de hand en wie een aandeel Ceteco voor 9 eurocent wil hebben, mag het zeggen.

Zoals het meestal bij strafbankjes gaat is het eenvoudiger erop te komen dan eraf. Weer terug naar `normale' noteringen, of het nu op de hoofdfondsenindex AEX, de index voor middelgrote fondsen Midkap of de lokale markt is, gebeurt maar zelden. Het eigen vermogen van concern moet weer positief zijn. Daarna moet het concern een prospectus aan de aandeelhouders verstrekken. Maar eenmaal weer officieel genoteerd, is het slechte imago ook dan nog niet verdwenen.

Beleggers blijven sceptisch. Tulip, dat in april 1998 apart werd gezet, werd een jaar later weer normaal aan de lokale markt genoteerd. Toch kost een aandeel Tulip nog steeds maar 0,42 euro. Een voorbeeld van een bedrijf waarmee het wel goed is afgelopen is bouwconcern NBM. Na een fusie en weer een afsplitsing nu Amstelland geheten is het nu actief als vastgoedbelegger en handelaar in bouwmaterialen. NBM werd in 1981 twee jaar op het strafbankje geplaatst, maar dat weten vandaag de dag nog maar weinig beleggers.

Telecomanalist van SNS Securities B. Siebrand verwacht dat Versatel eind februari van de AEX naar het strafbankje verbannen wordt. ,,Alleen al door deze dreiging wordt de koers gedecimeerd.'' Versatel verloor de afgelopen dagen eerst 8, toen 13 procent. Gisteren kwam daar opnieuw 4,5 procent bij. Versatel heeft deze week stuivertje gewisseld met kabelbedrijf UPC, dat eerst het goedkoopste fonds van de AEX was. Volgens Siebrand ,,is het probleem Versatel nu onoplosbaar''. De koers daalt almaar verder, het strafbankje dreigt.

Versatel en het beursbestuur zijn nu in gesprek over de reglementen. Die zijn ingesteld op de Nederlandse manier van boekhouden, terwijl Versatel de berekeningen op z'n Amerikaans uitvoert. Het telecomconcern zegt daar slechter uit naar voren te komen.

De concurrentie spint garen bij de hele situatie. Siebrand: ,,Voor concurrent KPN heeft de verbanning van Versatel een gunstig marketingeffect. Als nieuwe klanten moeten kiezen tussen twee concerns waarvan één fonds op het strafbankje zit, komen ze toch sneller bij KPN terecht.''