Noodgreep geeft partijen N-Ierland weer enig respijt

In een uiterste poging om het vredesoverleg in Noord-Ierland alsnog uit het slop te halen, heeft de Britse regering gisteravond aangekondigd het Noord-Ierse zelfbestuur met ingang van vandaag op te schorten.

Door de maatregel krijgen de partijen in het vredesoverleg in de praktijk opnieuw zes weken de tijd om een uitweg te vinden in de politieke impasse die is ontstaan door het aftreden van de Ierse premier David Trimble, bijna twee maanden geleden. Zonder de noodgreep van Londen zouden er zes weken na het aftreden van de premier nieuwe verkiezingen moeten worden uitgeschreven.

De opschorting van regering en parlement, voor de tweede keer in anderhalf jaar, geldt slechts voor zeer korte tijd, zei de Britse minister van Noord-Ierse Zaken, John Reid, gisteravond in Belfast ,,Ik hoop dat ik de maatregel nog voor het eind van het weekeinde weer kan opheffen'', zei hij.

Waarop de bewindsman zijn zijn hoop baseert, vertelde hij niet. Hij zei wel dat de afgelopen tijd belangrijke vooruitgang is geboekt in ,,het pijnlijke en soms moeizame'' politieke vredesproces in Noord-Ierland.

De Noord-Ierse premier en protestantste leider Trimble besloot af te treden omdat het Ierse Republikeinse Leger (IRA) weigerde zijn wapens af te staan, zoals was drie jaar geleden was overeengekomen in het zogeheten Goede Vrijdagakkoord. Afgelopen donderdag nog bevestigde het leger echter dat het – in het kader van een nieuw Brits-Iers vredesplan, zijn wapens volledig en controleerbaar buiten gebruik wil stellen. Maar de IRA noemde geen tijdstip waarop dat proces moet beginnen.

Trimble staat er echter op dat de IRA een tijdstip noemt waarop met de ontwapening een begin wordt gemaakt. Behalve het tijdstip van ontwapening, vormt de manier waarop die haar beslag moet krijgen een twistpunt. De formule van `buiten het gebruik stellen' van wapens, zoals de IRA die hanteert, geeft Trimble onvoldoende vertrouwen om zaken te willen doen met zijn katholieke tegenstrevers. Hij wil dat de IRA, die zich sinds 1997 aan een wapenstilstand houdt, de wapens in zijn bezit daadwerkelijk overhandigt.

Als partijen de komende tijd opnieuw geen oplossing vinden, moeten alsnog verkiezingen worden uitgeschreven of zal Noord-Ierland weer onder direct bestuur van Londen worden gesteld. Die optie noemde de Britse minister Reid gisteravond niet in het belang van het vredesproces. Verkiezingen zullen volgens hem onvermijdelijk leiden tot verdere politieke polarisatie in Noord-Ierland.

Gerry Adams, de leider van Sinn Fein, de politieke vleugel van de IRA, noemde de opschorting een ,,zware klap voor het vredesproces''. ,,Londen heeft onder een hoedje gespeeld met Trimble en beloont hem voor zijn halstarrigheid'', zei hij.