`Melkert niet aan wortel ESF-affaire'

Volgens minister Vermeend (Sociale Zaken) heeft zijn voorganger en partijgenoot Melkert in 1994 geen aanleiding gegeven voor incorrecte aanwending van geld uit het Europees Sociaal Fonds (ESF).

Blijkens verklaringen van vier vertegenwoordigers van sociale partners, en een interne reconstructie van Arbeidsvoorziening (Arbvo), werden de problemen die Nederland heeft met de Europese Commissie inzake ESF, ingeleid door een akkoord dat Melkert in 1994 met werkgevers en werknemers sloot. In een bijgevoegde begroting werden `inkomsten' uit ESF, circa 100 miljoen per jaar, beschouwd als geld waarmee een rijksbezuiniging van 400 miljoen gulden werd verzacht. Met ESF mogen alleen projecten worden betaald, geen structurele tekorten. De terugvordering van voorlopig 440 miljoen gulden door de Europese Commissie wegens incorrecte aanwending van ESF komt voort uit het in 1994 gesloten akkkoord, aldus de vier betrokkenen in deze krant op 24 juli.

Maar volgens Vermeend, die gisteren vragen beantwoordde van GroenLinks, hebben de sociale partners dit akkoord verkeerd uitgelegd. Arbvo ontving al vanaf 1991, ver vóór het gelaakte akkoord, ESF-geld van zo'n 100 miljoen gulden per jaar. Het stond Arbvo vrij dit geld zelf aan projecten te gunnen; hieruit komt het begrip `ESF eigen organisatie' voort, schrijft Vermeend. Bestuursleden van Arbvo, die zeggen dat dit begrip pas ontstond na 1994 en hierin de reden zien van incorrecte ESF-uitgaven, omdat ESF nadien ook in de exploitatie van Arbvo ging zitten, hebben hierover onjuist verklaard, vindt Vermeend.

Dat in het akkoord van 1994 niettemin een aparte post `inkomsten' voor ESF is gereserveerd, heeft volgens Vermeend te maken met een tot dusverre nauwelijks opgemerkte overeenkomst tussen Sociale Zaken en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) uit 1993. Daarin is de gemeenten een groter deel van ESF toegezegd, reden waarom ook voor Arbvo in 1994 100 miljoen ESF-geld ,,expliciet [is] afgezonderd''. Ook wijst Vermeend erop dat de Algemene Rekenkamer vorig jaar het akkoord van 1994 als rechtmatig heeft beoordeeld.

In een tussenrapportage van maart dit jaar van de commissie-Koning, die de ESF-zaak onderzoekt, is evenwel opgemerkt dat ,,de vraag kan rijzen'' of het akkoord van 1994 in lijn met Brusselse voorschriften was. Ook wordt in dat stuk in afwijking van Vermeends antwoorden gemeld dat ,,sinds 1995 ESF-gelden voor 100 miljoen gulden [zijn] geoormerkt als gelden `eigen organisatie''.