De Hamas is de Hezbollah niet

De ene zelfmoordactie lijkt op de andere. Maar er is een groot verschil in de manier waarop Hezbollah de Israëliërs uit Zuid-Libanon wegjoeg en de wijze waarop Hamas en Jihad dood en verderf zaaien in Israël zelf.

Een jongeman, met een groene doek om zijn hoofd en geflankeerd door korans en kalasjnikovs, leest voor de camera een verklaring voor waarom hij zo dadelijk zichzelf en zoveel mogelijk Israëliërs gaat opblazen. Onmiddellijk na de aanslag vindt deze `videobrief' zijn weg naar de Israëlische en Westerse televisiestations. Ook verschijnen triomfantelijke persberichten dat er nog ,,tien martelaren'' klaarstaan om eveneens hun leven te geven in de strijd tegen de ,,zionistische vijand''.

De cultivering van dit martelaarschap met posters, muurschilderingen, opzwepende marsmuziek en aangekondigde steun voor nabestaanden via gaarkeukens, studiebeurzen en gratis ziekenzorg in eigen klinieken – wie niet beter weet, zou denken dat de sji'itisch fundamentalistische guerrillabeweging Hezbollah uit Libanon een franchise in de Palestijnse gebieden heeft geopend ter ondersteuning van de intifadah.

De zelfmoordcommando's, de propagandatrucs en de psychologische oorlogsvoering waarvan de Palestijnse terreurbewegingen Hamas en de Islamitische Jihad zich bedienden na de bloedige aanslag in Jeruzalem van afgelopen donderdag, lijken direct afgekeken van de methoden die Hezbollah zo succesvol maakten in de strijd tegen de Israëlische bezetting van Zuid-Libanon. En waarmee Hezbollah uiteindelijk in mei vorig jaar het Israëlische leger dwong tot de eerste aftocht ooit.

Toch is er een cruciaal verschil tussen de strategie van Hezbollah en die van Hamas en Jihad. En dit verschil maakt dat de zelfmoordaanslagen en propaganda van de Palestijnse extremisten tot nu toe precies het tegenovergestelde effect hebben van die van Hezbollah. De Libanese guerillabeweging wist de Israëlische publieke opinie uiteindelijk zodanig diep te verdelen tussen voor- en tegenstanders van terugtrekking, dat het voor politici electoraal interessant werd de aftocht te blazen. De aanslagen van Hamas en Jihad zorgen er daarentegen juist voor dat de Israëlische samenleving de rijen sluit.

De reden is dat de strijd tussen Israël en Hezbollah territoriaal was, terwijl Hamas en Jihad er een existentiële strijd van hebben gemaakt. Waar Hezbollah conform de resoluties van de Verenigde Naties de terugtrekking van Israël uit Zuid-Libanon eiste, zeggen Hamas en Jihad ernaar te streven Israël van de kaart te vegen.

[vervolg Aanslag: pagina 5]

Aanslag

[vervolg van pagina 1]

Hezbollah voerde jarenlang een uitputtingsoorlog tegen de Israëlische soldaten in Zuid-Libanon, onderwijl benadrukkend dat er altijd weer honderden mannen klaar stonden die zichzelf wilde opblazen om de bezetter weg te krijgen. Zo ontstond langzaam in Israël een steeds invloedrijkere groep `dwaze moeders' die weigerden nog langer hun zoons te zien sneuvelen ter verdediging van een stuk land waar Israël toch geen recht op had, en tegen een vijand met een onvergelijkbaar hogere bereidheid om zich persoonlijk op te offeren. Uit opiniepeilingen in Israël blijkt daarentegen dat met iedere nieuwe Palestijnse zelfmoordaanslag op burgers binnen Israël de steun voor een onverzoenlijke politiek tegenover de Palestijnen groeit. Toch zoomt de Palestijnse publieke opinie nog altijd in op het `Hezbollah-scenario' en spreken steeds grotere meerderheden zich uit voor nieuwe zelfmoordaanslagen, in Israël en tegen burgers. Uitgerekend de enige fundamentalistische Arabische partij die lijkt te beseffen dat de strategie van Hamas en Jihad contra-produktief werkt, is Hezbollah.

Vorig jaar al verklaarde een van de geestelijke leiders, sjeikh Fadlallah, dat aanslagen op Israëlische burgers zinloos zijn, omdat ze de Palestijnen enkel kostbaar krediet kosten in de internationale publieke opinie. Het is veel effectiever om je pijlen te richten op Israëlische soldaten en de joodse nederzettingen, aldus Fadlallah, en deze aanvallen te beperken tot de bezette gebieden. Op die manier week je de kolonisten los van de Israeliërs in Israël zelf. Die zullen zich dan steeds meer de gijzelaar gaan voelen van de nederzettingenpolitiek. Aanslagen in Israëlische steden zetten daarentegen de onder kolonisten favoriete slogan kracht bij: `Voor Hamas zijn Tel Aviv en Jeruzalem ook nederzettingen' (die ook moeten worden vernietigd).

Of Hamas zich veel gelegen laat liggen aan de adviezen van Fadlallah, moet evenwel worden betwijfeld. Toen de doorgaans zoetgevooisde voorman van Hamas, Mahmud Zahar, in een gesprek met deze krant werd geconfronteerd met de adviezen van Fadlallah, reageerde hij ronduit gebeten: ,,Die sji'ieten van Hezbollah moeten niet denken dat ze ons kunnen vertellen wat we moeten doen. Wij zijn soennitische moslims. Wij kunnen zelf prima bedenken wat we moeten doen.''

De geestelijk leider van Hamas, sjeik Yassin, reageerde vriendelijker, maar ging evenmin in op de kern van Fadlallah's argumenten. ,,Ik wil graag broeder Fadlallah bedanken voor zijn waardevolle adviezen. Maar ik hoop dat hij hetzelfde tegen de Israeliërs zal zeggen, want zij doden onze kinderen en vrouwen en ouderen.''

Yassin vindt zelfmoordaanslagen dus moreel verdedigbaar, maar zijn ze ook effectief? De oude sjeik schudde het hoofd: ,,Israël doodt onze vrouwen en kinderen. Als zij daarmee ophouden, dan doen wij dat ook.'' En dat was alles wat de voorman van Hamas erover te zeggen had.