Ambitieuze vrouw

Bij een feesttafel in de tuin waar stapels vlees voor een bruiloft werden gegrild, zag ik haar met haar vader en moeder. Amina zag er bescheiden uit, ik schatte haar op een jaar of twaalf, het haar in een dikke vlecht, de ogen zwart, slim en een tikkeltje te groot.

Zolang haar ouders in de beurt waren deed ze haar mond nauwelijks open, maar haar ogen keken geconcentreerd en volgden alles zo intens alsof ze het hele feest in zich wilde opzuigen. Zodra de ouders waren vertrokken begon ze te praten en wist niet meer van ophouden.

Ik kende haar ouders vaag, ze kwamen uit Irak en moesten op dit moment nog even bij iemand anders langs en of ik tijdens hun afwezigheid bij hun oogappel een oogje in het zeil wilde houden. Natuurlijk wilde ik dat en ik bleef bij haar in de beurt.

Ze deed me een beetje aan mezelf denken toen ik zo oud was. Ook zij was ambitieus, ontevreden en zat vol verlangens. Volgens haar behandelden haar ouders haar als een baby. Amina lijkt niets goeds bij hen te kunnen doen. Het ergst van alles, vond ze, is dat ze haar willen dwingen, ondanks haar goede cijfers, toch naar het VMBO te gaan, dan zou ze gauw klaar zijn en kon ze eindelijk gaan trouwen, vonden ze.

,,Wat wil je dan zelf'', vroeg ik.

Er kwam een aarzeling in haar stem. Toen werd ze stil.

,,Je weet het nog niet'', zei ik behulpzaam.

,,Jawel, maar je gaat me uitlachen.''

Ik beloofde haar niet te zullen uitlachen.

,,Ik wil astronaut worden'', zei ze verlegen. ,,Mijn ouders zeggen dat vrouwen geen astronaut kunnen worden. Denk je dat het kan?''

,,Natuurlijk kan dat. Maar het is niet makkelijk. Er zijn uiteindelijk maar heel weinig mensen die astronaut worden.''

Toevallig had ik die middag een stukje gelezen over een andere ambitieuze vrouw en ik liet het aan Amina zien. Het ging over mevrouw Faiza Masoud, een Egyptische onderzoekster in de kernfysica die in mei van dit jaar werd benoemd tot president van het Openbare Lichaam voor atoomenergie in Egypte. Ze is de eerste vrouw die een dergelijke positie bekleedt.

Op de vraag of ze de enige vrouw is bij het Egyptische atoomeninstituut antwoordde Faiza: ,,Nee, het hoofd van het instituut voor kernonderzoek is ook een vrouw, evenals het hoofd van de afdeling Reactorsimulatie. Eigenlijk hebben de meeste afdelingen bij ons een vrouw aan het hoofd.''

Volgens haar kwam dit doordat er meer vrouwen dan mannen in deze sector werkten. Van iedere vijf onderzoekers waren er drie vrouwen. De meeste mannelijke onderzoekers gaan in het buitenland werken, terwijl de vrouwelijke onderzoekers meestal in het land blijven wonen.

Amina was zeer verbaasd en vroeg of ze het tijdschrift mocht houden. Met tegenzin gaf ik haar het blad, want ik had het nog lang niet uit. Maar ik weet hoe belangrijk het is voor meisjes van deze leeftijd om positieve voorbeelden te leren kennen van vrouwen die iets bereikt hebben.

Uit een andere hoek van de tuin bereikten mijn oren nostalgische Arabische melodieën en ik ging er even naar kijken, terwijl Amina gretig het artikel verslond. Toen ik terug kwam gaf Amina mij het tijdschrift terug.

,,Hoef je het niet meer te hebben'', vroeg ik haar verbaasd. Nee schudde ze kort met haar hoofd. Ik bladerde er snel doorheen en kwam terug op het stuk over Faiza Masoud. Nu viel het me op dat de president van alle instellingen die zich in Egypte met atoom- en kernenergie bezig houden, een hoofddoek droeg. ,,Ze draagt een hoofddoek'', zei ik tegen Amina.

,,Ik niet, ik zal nooit een hoofddoek willen dragen'', zei het meisje, meteen in de verdediging.

Ik vind het erg droevig dat meisjes van haar leeftijd zoveel strijd moeten leveren om onbenullige dingen zoals make-up en wat ze wel of niet moeten dragen, terwijl ze al die energie zouden kunnen gebruiken om zich te ontwikkelen binnen de Nederlandse maatschappij waar veel eisen aan hen worden gesteld.

Voor vrouwen zoals Faiza die tegelijkertijd een atoomgeleerde is, een perfecte moeder en een toegewijde echtgenoot die uitstekend kan koken, zoals het artikel overduidelijk vermeldt, heb ik veel respect. Of ze nu een hoofddoek draagt of niet, daar wordt mijn respect niet meer of minder van. Maar als ik de uitgebluste blik in haar ogen zie die iets weg heeft van Moeder Teresa, dan weet ik dat ik niet in haar schoenen zou willen staan. Dat geldt kennelijk ook voor Amina.