Twéé brandweerkorpsen in Boxmeer

De vrijwillige brandweer Vierlingsbeek weigert onder de nieuwe commandant te werken. De professionele commandant was `te grof' voor de `jongens uit het dorp'.

Ze zitten schouder aan schouder, epaulet aan epaulet, in de raadszaal, de laatste dertien vrijwilligers van de brandweer in Vierlingsbeek. ,,De raadsleden moeten zien over wie ze praten'', zegt Marcel Baltussen, twee sterren op zijn jasje. Gisteravond vergaderde de raad van de Brabantse gemeente Boxmeer over de toekomst van brandweerpost Vierlingsbeek. Worden ze een zelfstandig korps, met een eigen commandant?

Het lijkt de enige uitweg uit een slepend conflict tussen de post Vierlingsbeek en de commandant van de brandweer van Boxmeer. Het korps is na de gemeentelijke herindeling van Boxmeer, 1 januari 1998, samengevoegd met de brandweer van Boxmeer en Oeffelt. Om dat proces in banen te leiden werd een nieuwe commandant aangetrokken, Ed Harmsen. En om hem draait het hele conflict.

Het korps Vierlingsbeek is niet zomaar een brandweerkorps. Het formeel uit 21 vrijwilligers bestaande korps heeft de zaakjes goed op orde. De mannen zijn goed opgeleid en ervaren, het materieel is perfect, de motivatie optimaal. Dat is mede te danken aan de hechte onderlinge band tussen de vrijwilligers. ,,Het zijn allemaal jongens uit het dorp'', zegt Theo Simons, 34 jaar lid van de vrijwillige brandweer. Simons beschouwt het korps Vierlingsbeek als ,,een grote familie''. Zelf is hij de derde generatie vrijwillige brandweerlieden in zijn familie.

,,We vormen een hechte groep, wij zijn onderling heel sociaal'', zegt ook Marcel Baltussen. ,,Als de pieper gaat, rukken wij allemaal uit. Als blijkt dat het om een klein incident gaat, kunnen de meesten weer naar huis.'' Toch wordt dan voor iedereen uren gedeclareerd. ,,Die urenvergoeding gaat in een gezamelijke pot, waarmee we allerlei activiteiten betalen, waarbij iedereen wordt betrokken.'' Zo is het altijd gegaan en er was nooit een reden om dat te veranderen.

De professionele brandweerman Harmsen – gisteren ook aanwezig in de raadszaal, in burgertenue, met grote krulsnor – vond dat die cultuur niet past bij een moderne brandweerorganisatie. Er ontstond onenigheid, over de urenvergoedingen, over de benoeming van Baltussen als postcommandant. Maar wat de brandweerlieden vooral stoort, is de wijze waarop Harmsen met hen communiceerde. Vrijwilligers die zich tientallen jaren hebben ingezet, werden grof bejegend, vinden ze.

Eind vorig jaar meldden ze zich collectief ziek, sommigen namen ontslag. Na een bemiddelingspoging vanuit de gemeenteraad gingen de meesten weer aan de slag, maar de motivatie was verdwenen. Nadat in mei dit jaar bij een brand bij de nabijgelegen snelweg A73 slechts vier van de brandweerlieden zich binnen de voorgeschreven tijd op de kazerne meldden, besloten ze dat het zo niet verder kon. Opnieuw meldden de vrijwilligers zich collectief ziek.

De plaatselijke politiek was zich inmiddels ook met de kwestie gaan bemoeien. ,,Veel te laat'', zegt Simons. ,,Het conflict begon als een klein vlammetje, maar nu is het uit de hand gelopen.''

Een onafhankelijke commissie kwam gisteren met het advies om de post Vierlingsbeek tijdelijk te verzelfstandigen, maar een eensluidend voorstel over hoe dat zou moeten kon het college van B en W niet op tafel leggen. Een nieuwe postcommandant die onder Harmsen zou staan, zoals de burgemeester voorstelde, was voor Vierlingsbeek onaanvaardbaar.

Een voorstel van een minderheid van het college haalde het uiteindelijk. Commandant Harmsen zal de bevoegdheid over het korps Vierlingsbeek moeten overdragen aan een nieuw te benoemen part-time commandant. Later zullen de korpsen weer worden samengevoegd. Burgemeester Bouwmans betreurt het besluit ,,ten zeerste'', zei hij na afloop van de raadsvergadering. Als hoofd van de brandweer kan hij niet leven met twee brandweercommandanten. ,,Als er een ramp gebeurt, moeten de communicatielijnen helder zijn. Dat hebben de rampen van de afgelopen jaren wel duidelijk gemaakt.''

Bouwmans overweegt nu het Raadsbesluit ter vernietiging voor te leggen aan de Kroon. Daarvoor heeft hij 48 uur de tijd. Gisteravond wist hij nog niet of hij daadwerkelijk daartoe zou overgaan. ,,Het gaat over de mensen die hier in de zaal zitten. Maar uiteindelijk draag ik de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de burgers.''