Japan bezuinigt en privatiseert

De Japanse regering snijdt fors in de uitgaven en privatiseert een groot aantal nutsbedrijven. Daarmee bindt de regering van premier Junichiro Koizumi de strijd aan met de gevestigde machten binnen zijn partij en het regeringsapparaat.

De Raad voor Fiscaal en Economisch Beleid – een adviesraad van de regering waarvan de premier zelf voorzitter is – besloot gisteren de zogenoemde algemene uitgaven voor komend jaar met 900 miljard yen (18 miljard gulden) terug te schroeven. Publieke werken en ontwikkelingshulp zullen de grootste verliezers worden, al moeten details nog worden ingevuld. Een definitief voorstel wordt pas in december verwacht. Analisten maken zich zorgen dat bezuinigingen de economische situatie verder zullen doen verslechteren.

Vandaag stelde een andere adviesraad het basisplan vast voor privatisering of afschaffing van zo'n 120 nutsbedrijven, die onder gigantische schulden gebukt gaan. Deze instituten profiteren van zachte leningen van het zogenoemde `tweede budget' van de regering, dat wil zeggen de tegoeden van de Japanse rijkspostspaarbank die worden beheerd door het ministerie van Financiën.

Conservatieven binnen de Koizumi's eigen Liberaal Democratische Partij hebben al fel geprotesteerd tegen de plannen die hun achterban pijn zal gaan doen. Ook ministeries hebben al verzet aangetekend tegen de afschaffing van hun privileges via sanering van nutsbedrijven. Koizumi zei vandaag voor de televisiecamera's tegen de verantwoordelijke minister: ,,Ook al gebruiken ze je als boksbal, zet hem op.''

Tot de organisaties die hun overheidsbescherming zouden verliezen behoort bijvoorbeeld de Japan Highway Public Corporation (JH) die zucht onder een schuldenlast van 25 biljoen yen (510 miljard gulden). JH is verantwoordelijk voor de bouw van tolwegen in het land en zou zichzelf moeten kunnen bedruipen. Omdat besluiten om ergens wegen te bouwen echter vooral op politieke gronden worden genomen is hier niets van terechtgekomen. De vraag is hoeveel schulden van deze nutsbedrijven de regering op zich zal moeten nemen.

De totale begroting van de regering zal ondanks het terugdraaien van de algemene uitgaven toch groeien vanwege de stijgende lasten van aflossing van de overheidsschuld. De schulden bedragen 660 biljoen yen (13.469 miljard gulden, 130 procent van het Japanse bruto binnenlandse product), terwijl de totale begroting komend jaar op 84 biljoen yen (1.714 miljard yen) zal komen.