Duitsland

Draaischijf Potsdamer Platz

Twee dames passeren elkaar zonder elkaar een blik waardig te keuren. En, vreemd: ze lopen over een schijf, een grijze schijf in een groen-rode puntige kakafonie. Het doek heet Potsdamer Platz en het werd geschilderd door Ernst Ludwig Kirchner, in het turbulente jaar 1914. Kirchner laat geen soldaten over het plein marcheren en toch roept hij een dreiging op die naar de Eerste Wereldoorlog verwijst en naar de nachtmerries van de grote stad. Die schijf, dat is natuurlijk de draaischijf die de Potsdamer Platz was en is en de punten signaleren gevaar. Duistere heren, hun hoeden diep over de ogen getrokken, houden het plein in de gaten. De tentoonstelling Der Potsdamer Platz - Ernst Ludwig Kirchner und der Untergang Preussens brengt metropool-ervaringen bijeen van zowel Kirchner zelf als van Max Pechstein, Max Beckmann, Otto Dix en andere (post-)expressionisten. T/m 12 augustus. Neue Nationalgalerie, Potsdamer Str. 50. Di- vr 10-18u, do tot 22u, za-zo 11-18u. Inl 0049-302662647.

Helden van het Hogere

Het Hogere is in de kunstgeschiedenis haast een banaal begrip geworden. Schilderijen van majestueuze Alpentoppen, bedoeld om de toeschouwer plechtig te stemmen, werden in de twintigste eeuw afgelost door de cultus van de pure, nonfiguratieve bezwering van kleur en licht. Met werk uit de collectie van het New-Yorkse Guggenheimmuseum presenteert het Berlijnse filiaal Mark Rothko, Yves Klein en James Turrell als helden van het Hogere in de moderne kunst. Über das Erhabene duurt t/m 7 oktober. Deutsche Guggenheim, Unter den Linden 13-15. Dag 11-20u, do tot 22u. Inl 00-4930202093-0.

En verder

Von Edgar Degas bis Gerhard Richter t/m 26 aug in het Westfälisches Landesmuseum, Münster 0049-251590701; Richard-Wagner-Festspiele t/m 28 aug in het Festspielhaus, Bayreuth 0049-92178780; Jawlensky in der Schweiz t/m 9 sept in het Wilhelm-Lehmbruck Museum, Duisburg 0049-2032832195; Caravaggio in Preussen t/m 9 sept in het Altes Museum, Berlijn 0049-3020905566; Die Kunst der Zeichnung, tekeningen van Michelangelo, Leonardo da Vinci, Rembrandt ea, t/m 30 sept in de Kunsthalle, Hamburg 0049-404285426.