De Graal onder de wijnen

Als tijdens een wijnproeverij de naam `La Romanée-Conti' valt, wordt het stil. Afwachtende dan wel verlangende blikken. Heb jij hem wel eens geproefd? En jij? Het noemen van La Romanée-Conti, de meest legendarische en kostbare wijn ter wereld, uit de Côte de Nuits in de Bourgogne, is altijd een bijzonder moment. Wie hem geproefd heeft bevoorrechte journalisten, een enkele gelukkige importeur en mensen met veel geld wordt benijd en gelukgewenst door hen die niet verder zijn gekomen dan het lezen van de proefnotities.

Hoewel er kleinere wijngaarden en dus zeldzamer wijnen zijn dan die van La Romanée-Conti, heeft geen ervan de allure, de Graalachtige mystiek en de unieke smaak van deze wijn. De geur en de smaak van de wijn vormen volgens kenners de meest volmaakte expressie van de pinot noir-druif: donker fruit, aardse tonen in de geur en een combinatie van kracht, fluweel en volmaakte balans tussen fruit, tannines en alcohol. De afdronk is legendarisch lang.

Deze wijn, met een geschiedenis die teruggaat tot de Middeleeuwen en in goede jaren zelden minder kost dan 5.000 gulden per fles, is omgeven door legenden. Over de prijs bijvoorbeeld wordt alleen sotto voce gepraat. In tegenstelling tot het unanieme gemopper over de prijzen van de topwijnen in Bordeaux, hoor je nooit iemand serieus klagen over de prijs van Romanée-Conti: deze wijn gaat elke prijs te boven.

Het dorp Vosne Romanée, waar de wijngaard ligt, telt verhoudingsgewijs een groot aantal grands crus en premiers crus. Dit is te danken aan de uitstekende ligging van de wijngaarden ten opzichte van de zon, de gunstige hellinggraad en de bijzondere bodemstructuur, die net onder de toplaag zo afwisselend is als een patchwork deken. Bij Vosne bestaat die deken uit kalk en zand meer kalk dan zand op een ondergrond van hard, kalkrijk gesteente.

Al deze goede eigenschappen komen in optima forma samen in de wijngaard La Romanée-Conti, een lapje grond van 1,81 hectare met een zeer lage gemiddelde jaaropbrengst van zo'n dertig hectoliter per hectare - terwijl veertig tot vijftig normaal is voor de grands crus. Een kleine zestig hectoliter, ofwel tussen de vijfduizend en zevenduizend flessen, komt jaarlijks van de wijngaard. Wijnliefhebbers uit de hele wereld staan ondanks de prijs te trappelen om een fles te mogen kopen.

Echter, een kist La Romanée-Conti kopen is bijna onmogelijk: meestal kun je alleen een kist `gemengd' kopen. De eigenaar van Domaine de La Romanée-Conti heeft namelijk ook aandelen in vijf andere aangrenzende wijngaarden en bezit één ervan, La Tâche, in zijn geheel. In een kist gemengd zit dus altijd ook La Tâche, Richebourg, Romanée St. Vivant, Echezaux en Grands-Echezaux. Allemaal wijnen waar een mens intens gelukkig van wordt, maar geen La Romanée-Conti.

Wie een fles La Romanée-Conti koopt, heeft niet alleen een weergaloos mooie wijn in handen, maar koopt ook een stuk geschiedenis. Al in het begin van de zeventiende eeuw was het stuk wijngaard dat nu La Romanée-Conti heet maar toen heel eenvoudig Le Cros des Cloux (Le Creux des Clos in modern Frans), een zeer gewild stuk grond wegens de goede wijn. Om onbekende redenen veranderde tussen 1631 en 1651 de naam in La Romanée. De naam `Conti' werd pas toegevoegd nadat de prins van Conti de wijngaard in 1760 verwierf voor de enorme som van 80.000 livres, plus 12.400 livres smeergeld, welk bedrag openhartig in de acte wordt vermeld. De transactie was geheim, want ook de maîtresse van koning Lodewijk XIV, madame de Pompadour, had een oogje op de wijngaard. Men zegt dat zij zo woedend was dat de prins van Conti La Romanée had gekocht, dat ze sindsdien alleen nog champagne dronk en Bourgogne afzwoer. De prins was overigens zo dol op zijn topwijn, dat hij hem helemaal voor zichzelf hield en niets ervan verkocht of zelfs maar met zijn vrienden deelde. Men zegt dat ze op hun knieën moesten om een glaasje te krijgen tijdens een van zijn exclusieve soupers!

De wijngaard is thans eigendom van Domaine de la Romanée-Conti - DRC voor ingewijden. Het eigendomsrecht berust bij twee families: De Villaine en Leroy. Aubert de Villaine is een nazaat van de laatste koper van La Romanée-Conti, Jacques-Marie Duvault-Blochet die het in 1869 kocht voor 260.000 francs. De leden van de familie Leroy zijn kinderen van Henri Leroy, die een deel van de wijngaard kocht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Speculaties over de huidige prijs van de wijngaard komen nooit verder dan de borreltafel, maar het zou mij niet verbazen als vrienden van huidige eigenaren nog steeds op hun knieën moeten om eens te mogen proeven van deze wijn, die per glas toch gauw op zo'n zes- tot zevenhonderd gulden komt.