Akkoord én heftig geweld in Macedonië

De Macedonische politieke partijen hebben gisteren een vredesplan geparafeerd. Het moet maandag worden getekend. Even eerder was een konvooi van het Macedonische leger in een hinderlaag van het Albanese rebellenleger UÇK gelopen en waren tien soldaten gedood.

In twee steden leidde het nieuws van de hinderlaag en het akkoord tot volkswoede. Er werden barricades opgeworpen en winkels van Albanezen in brand gestoken.

Hoe het vredesakkoord er in detail uitziet is nog niet duidelijk, net zomin als duidelijk is waarom het pas maandag wordt getekend.

De ontwikkelingen in Macedonië verliepen gisteren in een sfeer van opperste verwarring. In Ohrid hervatten 's ochtends de politieke partijen van de Macedoniërs en de Albanese minderheid onder internationale bemiddeling hun vredesoverleg. Enkele uren later liep even ten oosten van Tetovo, op de weg naar Skopje, een Macedonisch legerkonvooi in een hinderlaag van het UÇK. De rebellen beschoten het konvooi met raketten, granaten en automatische wapens. Diverse legervoertuigen vlogen in brand. Tien soldaten werden gedood en drie gewond. Het was het bloedigste incident in de confrontatie tussen het leger en het UÇK sinds het rebellenleger in februari de wapens opnam.

De aanslag wordt gezien als een wraakactie voor de dood van vijf UÇK-leden bij een inval van de Macedonische politie in een huis in Skopje, dinsdag. Die rebellen werden volgens de politie in een vuurgevecht gedood, volgens sommige Macedonische media in hun slaap doodgeschoten. Anderen menen dat de aanval op het konvooi een actie was van de notoir ongedisciplineerde UÇK-eenheden rond Tetovo. Een woordvoerder van het UÇK liet weten niets met de aanslag te maken te hebben en de dood van de soldaten te betreuren.

Na het bloedbad braken in Tetovo langdurige gevechten uit tussen legereenheden en UÇK-strijders. Het UÇK bezette volgens ooggetuigen het zuiden van de stad. In de strijd werd een Albanese burger gedood en raakten twee Macedoniërs, een vader en zijn tweejarig kind, zwaar gewond. UÇK-rebellen zouden Macedoniërs uit hun woningen verdrijven.

Het nieuws van het UÇK-geweld bracht in Ohrid de VMRO, de grootste Macedonische partij, geleid door premier Ljubco Georgievski, ertoe zich ,,tijdelijk'' uit het overleg terug te trekken. ,,Het is een illusie deel te nemen aan de dialoog als Macedonische soldaten sterven en burgers worden ontvoerd'', aldus een woordvoerder van de partij. Minder dan twee uur later evenwel meldde EU-bemiddelaar François Léotard dat de vier partijen – twee van de Macedoniërs en twee van de Albanezen – het vredesakkoord hadden geparafeerd en dat het maandag officieel in Skopje wordt ondertekend. Was het geweld in en bij Tetovo voor de VMRO aanleiding uit het overleg weg te lopen, Léotard en zijn Amerikaanse collega James Pardew gebruikten dat geweld juist als argument om het akkoord zo snel mogelijk te paraferen – voordat de spanningen tussen de Macedoniërs en de Albanezen geheel uit de hand zouden lopen.

Léotard gaf vandaag toe dat het maandag te tekenen akkoord nog in gevaar kan worden gebracht door vijandelijkheden. Er wordt volgens woordvoerders van de diverse politieke partijen tussen gisteren en maandag niet meer onderhandeld, ook al zei Léotard gisteren in Ohrid dat ,,het politieke proces doorgaat''. Het vredesakkoord is bedoeld om de status van de Albanese minderheid in Macedonië te verbeteren.

Het nieuws van het akkoord, juist op de dag van het bloedigste incident in de confrontatie met het UÇK, leidde gisteravond in Skopje en in de zuidelijke stad Prilep – waar de meeste gesneuvelde soldaten vandaan kwamen – tot uitingen van spontane volkswoede. Honderden Macedoniërs riepen in Skopje bij de Amerikaanse ambassade leuzen tegen het akkoord, de Albanezen, de NAVO (die van sympathie voor het UÇK wordt beschuldigd) en president Boris Trajkovski. In het centrum van de hoofdstad werden barricaden opgericht en de ruiten van enkele winkels van Albanezen werden ingegooid. In Prilep staken demonstranten een moskee en zes winkels van Albanezen in brand; ze verhinderden dat de brandweer het vuur bluste. Bij een treffen met UÇK-rebellen kwam vannacht in het noordwesten van Macedonië een politieman om.

De Macedonische Veiligheidsraad stelde vandaag dat de aanslag van het UÇK van gisteren ,,serieuze twijfel wekt aan de geloofwaardigheid van de NAVO''. De raad tekent aan dat de aanslag een schending is van een bestand dat onder auspiciën van de NAVO was getekend. De Veiligheidsraad noemde de toestand in Macedonië ,,kritiek''. Volgens bronnen in Skopje is de Macedonische stafchef, generaal Pande Petrovski, gevraagd zijn ontslag in te dienen naar aanleiding van het drama bij Tetovo. [Vervolg MACEDONIË: pagina 5]

MACEDONIË

Volkswoede in Macedonië

[Vervolg van pagina 1] Er wordt volgens woordvoerders van de diverse politieke partijen tussen gisteren en maandag niet meer onderhandeld, ook al zei Léotard gisteren in Ohrid dat ,,het politieke proces doorgaat''. Het vredesakkoord is bedoeld om de status van de Albanese minderheid in Macedonië te verbeteren.

Het nieuws van het akkoord, juist op de dag van het bloedigste incident in de confrontatie met het UÇK, leidde gisteravond in Skopje en in de zuidelijke stad Prilep – waar de meeste gesneuvelde soldaten vandaan kwamen – tot uitingen van spontane volkswoede. Honderden Macedoniërs riepen in Skopje bij de Amerikaanse ambassade leuzen tegen het akkoord, de Albanezen en de NAVO (die van sympathie voor het UÇK wordt beschuldigd). In het centrum werden barricaden opgericht en de ruiten van enkele winkels van Albanezen werden ingegooid. In Prilep staken demonstranten een moskee en zes winkels van Albanezen in brand; ze verhinderden dat de brandweer het vuur bluste. Bij een treffen met UÇK-rebellen kwam vannacht in het noordwesten van Macedonië een politieman om.

De Macedonische Veiligheidsraad stelde vandaag dat de aanslag van het UÇK ,,serieuze twijfel wekt aan de geloofwaardigheid van de NAVO''; de aanslag was immers een schending van een bestand dat onder auspiciën van de NAVO was getekend.