Pintoesevitsj bevrijdt zichzelf met sprintgoud

De voortekenen waren al niet gunstig. Marion Jones kwam na de Olympische Spelen van vorig jaar in Sydney alleen nog in het nieuws met haar scheiding van de wegens doping geschorste kogelstoter C.J. Hunter. Desondanks bracht haar nederlaag op de 100 meter, afgelopen nacht tijdens de wereldkampioenschappen in Edmonton, een schok teweeg. Want Jones had sedert 1997 geen sprint meer verloren. De vrouw die een monument van der sokkel duwde, komt uit de Oekraïne en heet Zhanna Pintoesevitsj.

Het historisch feit van een nederlaag voor Jones had trouwens al plaats voor de eindstrijd, want in de halve finale kreeg de Amerikaanse voor het eerst klop van Pintoesevitsj. Daarmee tekende zich de machtsovername reeds af, want kampioenen verliezen niet graag. En zeker niet tijdens grote kampioenschappen, waar de psychologie van de macht onderdeel van het succes is.

In de finale ging het nog een fractie sneller, maar op de vliegende start van Pintoesevitsj had Jones — vermaard om haar eindschot — voor het eerst in vier jaar geen antwoord. De kleine Oekraïense, met veruit de snelste reactietijd van de acht finalisten, noteerde een tijd van 10,82 seconden, tegenover 10,85 voor Jones. Het brons kwam in handen van de Griekse Ekaterini Thánou in 10,91.

Na Jones' nederlaag begon in Edmonton een zoektocht naar de oorzaken. De cynici riepen dat ze haar `leverancier' Hunter miste. De insiders verklaarden dat Jones de scheiding nog niet heeft verwerkt. Hunter was een dominante echtgenoot, die zich bovendien intensief bemoeide met de carrière van de sprintster. Zonder dat kompas is het even zoeken naar de juiste richting.

Vanuit het kamp van Jones wordt elke verwijzing naar de scheiding evenwel krachtig weersproken. Het was klip en klaar dat de atlete en haar trainer Trevor Graham hadden afgesproken een eventuele nederlaag waardig te zullen dragen en privé-omstandigheden onder geen beding als excuus aan te voeren. Het beeld van de krachtige sportvrouw mag ondanks alles niet aangetast worden. Dat zou immers grote commerciële gevolgen kunnen hebben, want Jones is van de vrouwelijke atleten het paradepaardje in de stal van Nike.

En dus verklaarde Jones, uiterlijk onaangedaan, na haar race: ,,Ik heb geen excuses, Zhanna was vandaag de beste en is een groot kampioene. Maar ik kom terug.'' En was het commentaar van Graham op de vraag of hij het verlies had zien aankomen: ,,Ik zie na de scheiding echt geen andere Marion Jones op de training. Het spreekt voor zich dat ik teleurgesteld ben, want we kwamen hier om te winnen.''

Maar buiten de scheiding bleef een sluitende verklaring uit. Graham mompelde wat over Jones' rechterbeen, dat niet deed wat het moest doen om technisch een goede race te kunnen lopen, maar verder kwam hij niet. En Jones? Die bleef met een glimlach rondlopen en maar roepen: ,,No excuses, no excuses.''

Aan welke Amerikaanse verklaring dan ook had Zhanna Pintoesevitsj vannacht geen enkele boodschap. Zij is de nieuwe wereldkampioene en vierde dat uitbundig. De Oekraïense voelde het als een bevrijding om te winnen van iemand die vier jaar lang de 100 meter bij de vrouwen heeft gedomineerd.

Pintoesevitsj is allerminst een toevallige kampioene. De 29-jarige sprintster maakt al sinds 1993 deel uit van het internationale circuit en heeft ook enkele titels op haar naam staan. Ze werd onder andere in 1997 in Athene wereldkampioen op de 200 meter, terwijl ze toen op de 100 meter werd verslagen door Jones, die dat jaar haar internationale doorbraak beleefde. Daarvoor was Pintoesevitsj in 1992 Europees kampioene 60 meter indoor geworden, om een jaar later op die afstand de wereldtitel te veroveren. Maar na 1997 vertoont haar erelijst opvallend veel tweede en derde plaatsen.

De invloed van trainers is niet meetbaar, maar het zou best kunnen dat een wisseling in de technische begeleiding Pintoesevitsj goed heeft gedaan. De sprintster ruilde eerder dit jaar — na een conflict — haar Oekraïense trainer in voor haar Amerikaanse echtgenoot Mark Block.

Die moest de boeken eerst afstoffen, want de tijd dat hij sprinttrainer was op Clemson University ligt al bijna tien jaar achter hem. Block is al sedert 1993, toen hij Pintoesevitsj bij de wereldkampioenschappen in Stuttgart leerde kennen, adjunct-directeur en atletenmanager bij Flynn Sports Management in Tennessee. Maar het is een understatement om de terugkeer naar zijn oude vak een succes te noemen.