Miljoenen tellen op de tribune

Voetballers en hun makelaars spelen het transferspel net zo hard als hun werkgevers. Leo Beenhakker, technisch directeur van Ajax: ,,Niemand hoeft bang te zijn dat Shota Arveladze naar de bijstand moet.''

Als een verloren zoon werd Ajax-spits Shota Arveladze gisteren weer in genade aangenomen door de directie, die hem vier dagen geleden nog een speelverbod had opgelegd. Eind mei werden de topscorer van Ajax en voormalig penningmeester Arie van Os een dag achter tralies gezet, omdat de fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD) onregelmatigheden had aangetroffen in het contract met de Georgische aanvaller. Terwijl het onderzoek van de FIOD nog niet is afgerond, werd Arveladze dit keer door zijn eigen club gestraft, omdat hij de omstreden overeenkomst niet wenste te verlengen.

Gisteren bleek de directie van Ajax slechts een pokerspel te hebben gespeeld om Arveladze en zijn Hongaarse zaakwaarnemer Benes weer achter de onderhandelingstafel te dwingen. Zolang beide partijen met elkaar in gesprek zijn, kan coach Co Adriaanse weer beschikken over de sierlijke spits. Zo tilde de directie de affaire-Arveladze over de cruciale ontmoeting met Celtic in de voorronde van de Champions League, maar heeft ze een onmiskenbaar signaal afgegeven aan de spelersgroep. Wie zich niet wenst te conformeren aan de spelregels in de voetbaljungle kan zijn miljoenen gaan tellen op de tribunes. Desnoods wordt hij tegen zijn zin in verkocht, zoals linksbuiten Grønkjaer, wiens marktwaarde van 25 miljoen gulden de tegenvallende beurscijfers van de BV Ajax nog enigszins verdoezelde.

Luchtig verklaarde algemeen-directeur Arie van Eijden dat Ajax in de zaak-Arveladze slechts het reeds eerder door Van Os uitgestippelde beleid volgt. Hij verwees daarbij naar een scène uit de documentaire Daar Hoorden zij Engelen Zingen, waarin het huidige lid van de Raad van Commissarissen de nieuwe handelswetten in het voetbal haarfijn uitlegde. Spelers met aflopende contracten moeten zo snel mogelijk op de arbeidsmarkt worden gedumpt om er nog een cent aan over te houden.

In het verleden konden sterren als Kluivert, Davids, Reiziger en Bogarde immers voor niets vertrekken en die kapitaalvernietiging zal Van Os tot in lengte van jaren blijven achtervolgen. Heeft een speler dus nog een jaar te gaan? Verkopen of het mes op de keel en bijtekenen. En of Jan Wouters als trainer de directie maar publiekelijk wilde dekken.

Ook zijn opvolger Adriaanse heeft inmiddels ondervonden wie de werkelijke machtsdragers bij Ajax zijn. Het was nogal naïef te veronderstellen dat de rechtlijnige coach ook de opstelling mag bepalen als de financiën in het geding zijn. Dat zou Johan Cruijff niet zijn overkomen, werd er in de Amsterdam Arena gefluisterd. Maar in dat stadion biechtte de voormalig Ajacied vorig jaar tijdens een symposium op dat hij als trainer van Barcelona spelers die hun contract weigerden te verlengen zelf op de reservebank zette. ,,En dan draaiden ze wel weer bij'', zei hij met een glimlach.

Geen enkele jurist noemde zijn handelwijze destijds onrechtmatig of moreel verwerpelijk. Het is dan ook te simpel om alleen de directie van Ajax in de beklaagdenbank te zetten, omdat ze nog iets van de miljoeneninvesteringen in Arveladze terug wil zien.

Nog altijd steggelen de wereldvoetbalfederatie FIFA en de diverse spelersvakbonden over een valide transfersysteem. Maar aan de megatransfers komt voorlopig geen einde en juist de spelers en hun makelaars profiteren volop van die hausse. Technisch-directeur Leo Beenhakker pareerde gisteren namens de Ajax-directie dan ook de kritiek op het klungelige steekspel rond Arveladze. Opmerkelijk is inderdaad het voornemen van Europarlementariër Toine Manders om het zogenaamde Berufsverbot voor Arveladze aan te kaarten bij de Europese Commissie.

Beenhakker: ,,Laat die wijsneus van de VVD dan meteen vertellen dat Vierklau vorige week bij het duel met Liverpool op de tribunes zat. Ik ben benieuwd of die man nu aan Adriaanse de opstelling voor de wedstrijd tegen Celtic doorgeeft. Dit is goedkoop scoren.''

Want waarom zouden vorstelijk gehonoreerde voetballers per definitie als slachtoffers moeten worden beschouwd van hun werkgevers, die zich eveneens door de commercie laten regeren? Als voormalige meesterknecht van Oranje mocht Aron Winter krokodillentranen huilen over Ajax-trainer Adriaanse, die hem de wacht had aangezegd. Maar hij verzweeg dat hij nu bij Sparta nog steeds zijn door Ajax betaalde miljoenensalaris opstrijkt.

De eveneens op zijn retour zijnde Richard Witschge flirt zelfs ongegeneerd met het nietige Haarlem, waar zijn broer Rob assistent-trainer is. Zolang Witschge in dienst is van Ajax zal hij bij het Spaanse Alavés of voor lege tribunes aan de Jan Gijzenkade in Haarlem ruim twee miljoen gulden verdienen.

Arveladze kon volgens zijn manager Benes exorbitante salariseisen op tafel leggen in de wetenschap dat Ajax eind dit seizoen geen cent meer voor hem kan vragen.

In het jargon van `Don Leo' Beenhakker: ,,Laten we even die dromerige blik uit onze ogen halen. We leven in een tijdperk van verzakelijking. Op elk moment kan een speler zijn contract ter discussie stellen en een club dus ook. De normen vervagen, iedereen is egoïstisch. Maar Ajax gaat nog niet zover als Juventus, dat doelman Van der Sar een schop onder zijn kont gaf terwijl hij nog een contract had voor twee jaar. Er lag zelfs geen shirt voor hem klaar. Wij komen onze verplichtingen wel na. Arveladze krijgt bij Ajax normaal zijn salaris en we steken hem nog keurig in het pak ook. De spelersvakbond VVCS hoeft dus niet bang te zijn dat Arveladze straks in de bijstand loopt.''