Land van Dutch Days en koele buren

Vrouwen van Amerikaanse expats vinden het moeilijk zich aan te passen aan de Nederlandse cultuur. Love immigrants hebben er minder moeite mee.

,,Sometimes it's just one of those Dutch Days.'' Onder veel Amerikaanse vrouwen die in Nederland wonen, is het een staande uitdrukking. Ze bedoelen: een dag waarop allerlei dingen misgaan die te maken hebben met verschillen tussen de Amerikaanse en de Nederlandse cultuur. Van die kleine regeldingetjes die de vrouwen in Amerika snel zouden afwerken, en die hun in Nederland zó een dag kosten. Neem Leigh Ann (32), die even een zaklantaarn wilde kopen, maar er geen kon vinden in het soort winkels waar ze in Amerika zou zoeken: supermarkten, drogisten. Pas vier uur, zeven winkels en enorm veel frustratie later had ze er eindelijk één – en die begaf het dezelfde dag nog. Een typische Dutch Day.

De man van Leigh Ann is voor zijn werk tijdelijk naar Nederland uitgezonden. Het komt regelmatig voor dat zulke `expatriates' eerder terugkeren naar hun eigen land dan vooraf gepland was. Vaak komt dat dan door aanpassingsproblemen van de niet-werkende echtgenoten – in het algemeen vrouwen. Jennifer Jones-Corley van Pennsylvania State University en Jan-Pieter van Oudenhoven van de Universiteit van Groningen zijn onlangs begonnen de problemen van Amerikaanse vrouwen in Nederland in kaart te brengen. Ze interviewden 55 Amerikaanse vrouwen in Groningen, Amsterdam, Den Haag en een aantal kleinere steden en dorpen. Niet alleen werknemersvrouwen, maar ook een categorie die zichzelf omschrijft als `love immigrants': vrouwen die hier zijn komen wonen nadat ze met een Nederlandse man zijn getrouwd.

De belangrijkste problemen die de vrouwen ondervinden hebben met werk en vriendschap te maken. Omdat werk voor Amerikanen een nog belangrijker onderdeel is van hun identiteit dan voor Nederlanders, vinden de Amerikaanse vrouwen het heel moeilijk om geen baan te hebben. Bij het vinden van vrienden is een moeilijkheid dat de meeste Amerikaanse vrouwen maar kort in Nederland zijn. En Amerikanen vinden Nederlanders in het algemeen moeilijk benaderbaar. Zo is het in Amerika de gewoonte dat je onthaald wordt door je nieuwe buren; hier moet je zelf op hen afstappen.

Er zijn meer cultuurverschillen. Toen Claire (36), op een feestje allerlei lekkers presenteerde, kreeg ze van haar Nederlandse schoonouders te horen dat het ,,typisch Amerikaans'' was om zoveel voedsel te verspillen. ,,Ze wilden alleen een kop koffie en één koekje.'' ,,Dutch people are very blunt'', zegt ook Allyson, een 26-jarige `love immigrant' uit Den Haag. ,,Ze zeggen het bijvoorbeeld gewoon als ze een nieuwe jurk lelijk vinden. They don't sugarcoat it.'' En ze kraken Amerika graag af, zegt Kate, een 29-jarige werknemersvrouw. Het gevolg is dat zij juist meer van Amerika is gaan houden.

Allyson heeft wel het liefst veel Nederlandse vrienden. Dat typeert de `love immigrants': die passen zich veel meer aan Nederland aan, terwijl de werknemersvrouwen in het onderzoek toegeven dat ze vooral hun tijd uitzitten.

Maar hoe goed de Amerikaanse vrouwen zich ook aanpassen, zelfs na jaren kunnen ze nog Dutch Days meemaken, zo bleek. Eén troost: volgens de onderzoekers helpt het al een beetje dat ze er zo'n mooie naam voor hebben.