Hevige strijd om derde stad van Somalië

Hevige strijd is gisteren uitgebroken om de controle over de derde stad van Somalië, de havenstad Kismayo. Dit commerciële centrum is van groot strategisch belang in het Somalische machtsspel.

Kismayo werd gisteren ingenomen door een alliantie van krijgsheren, maar volgens sommige bronnen afgelopen nacht heroverd door een coalitie van strijders verbonden aan de fragiele regering van president Abdiqassim Salad Hassan.

Kismayo is van groot strategisch en politiek belang in het Somalische machtsspel. Dit commerciële centrum van Zuid-Somalië was tussen 1993 en 1999 in handen van generaal Morgan, een schoonzoon van ex-president Siad Barre. Morgan is berucht wegens de bloedbaden die hij voor zijn schoonvader ruim tien jaar geleden aanrichtte onder de Isaq-clan in de noordelijke stad Hargeisa. In het zuiden van het land geniet hij grote steun van zijn Marehan clan.

De afgelopen twee jaar zwaaide de Middle Juba Valley Alliance, een verbond van drie clans, de scepter in Kismayo. Deze Alliantie verbond zich vorig jaar met de regering van Salad Hassan, de eerste regering sinds in 1991 president Barre het land ontvluchtte temidden van een slepende burgeroorlog. De regering van Salad Hassan zag vorig jaar het levenslicht tijdens een conferentie van clanouderen, vrouwengroepen en intellectuelen in Djibouti. De Verenigde Naties hebben de regering erkend, maar de verscheidene krijgsheren die het land tijdens de burgeroorlog opdeelden in op clans gebaseerde staatjes bestrijden zijn gezag. Ondanks de steun van Somalische zakenlui, islamitische rechtbanken en de internationale gemeenschap bestuurt de regering weinig meer dan enkele straten in de hoofdstad Mogadishu. Met de val van Kismayo zou ze haar laatste gezag verliezen.

Het leger van generaal Morgan behoort tot de Somali Reconciliation and Reconstruction Council, een met Ethiopische hulp opgericht samenwerkingsverband van krijgsheren die de regering van Salad Hassan bestrijden. De regering beschuldigt Ethiopië ervan Morgan te helpen bij het offensief in en rond Kismayo. Ethiopië, dat zelf een aanzienlijke Somalische bevolking heeft in de oostelijke Ogaden, speelt een belangrijke rol in het Somalische machtsspel en had vorig jaar duizenden soldaten in Somalië gelegerd. Somalië voerde in 1977 een oorlog met Ethiopië over de Ogaden. Volgens analisten is Ethiopië gebaat bij een verdeeld maar niet al te anarchistisch Somalië. Het zou daarom de vestiging van een sterk nationaal gezag onder Salad Hassan bestrijden.

Ethiopië speelt ook een rol bij de in het weekeinde uitgebroken gevechten in het 1600 kilometer noordelijker gelegen Bossaso, in het semi-autonome Puntland. Zondag raakten strijders van Puntland-president Abdullahi Yussuf, die zijn ambtstermijn eenzijdig met drie jaar verlengde, slaags met die van opperrechter Yussuf Nur. Deze laatste steunt de regering van Salad Hassan, Abdullahi Yussuf krijgt steun van Ethiopië.