Gewone herkenbare alledaagsheid

We zien mevrouw Konings uit Eindhoven, tas stevig om de schouder, het politiebureau binnenstappen. ,,Ik kwam effe aangifte doen.'' De marktkoopvrouw toont een blauw oog. Ze is geslagen door de 17-jarige Antilliaanse Orley na een ruzie over een truitje. De opmerking ,,Of heb jij soms geen vijftien gulden?'' viel kennelijk verkeerd.

Een paar scènes zet het slachtoffer een uitgebreide boom op over `die Antillianen'. Haar betoog heeft een hoog `het is toch zo'- en `onze belastingcenten'-gehalte.

Gelukkig komt hierna ook het Antilliaanse meisje aan het woord. In dat opzicht is de nieuwe EO-realityserie De aangifte verfrissend. Niet alleen de slachtoffers krijgen aandacht, ook de daders mogen hun zegje doen. De cellen, de vrijlating, alles wordt gefilmd. De grens dader-slachtoffer is weerbarstig, zo blijkt, en vaak afhankelijk van de vraag wie de eerste klap uitdeelt. Ook aardig om te zien is de psychologie bij de verhoren. Zo blijkt het Antilliaanse meisje al tierend over racisme haar krediet bij de agent snel te verspelen. Een innemende Schot in PSV-shirt, die een portier bij een nachtclub bedreigde, pakt het in een volgende scène slimmer aan: bijna in polonaise met de agenten verlaat hij zijn cel.

Maar hiermee is de aardigheid er wel af. De aangifte is vooral een zoveelste variant op het volstrekt uitgemolken reality-concept met vooral veel gewone mensen in alledaagse situaties, die de hele dag niets anders doen dan herkenbare emoties uiten. Denk bijvoorbeeld aan de programma's Studentenleven, 112-weekend, De TV-kapper. De EO had het genre al vóór De aangifte ontdekt (De Plattelandsdokter, De Autorijschool). Voor het optimale resultaat hebben de makers van De aangifte een verborgen camera opgesteld achter de balie van het bureau. ,,Op deze manier brengt het programma de eerste pure emotie van woede, teleurstelling en verdriet in beeld'', werft het persbericht.

Programma's die het werk van de politie belichten, zoals 112-weekend en Opsporing Verzocht zijn afhankelijk van realistische situaties. Niets is dan ook zo vervelend als kijken naar de slecht geacteerde reconstructies van het laatstgenoemde programma. Toch schiet De aangifte zijn doel voorbij, omdat veel gefilmden zich uiten in het merkwaardige reality-jargon, vol emoties en gevoelens, dat sinds Big Brother een taal op zich is geworden. De interviewer doet hier dan ook zijn uiterste best voor: ,,U bent overstuur. Waarom?''

De aangifte, EO, Ned1, 21.56-22.25u.