IAAF raakt in Jegorova-zaak verstrikt in eigen reglementen

Het gesol met de van dopinggebruik verdachte Russische atlete Jegorova bij de WK laat zien dat de internationale atletiekfederatie de afgelopen weken danig verstrikt is geraakt in de eigen reglementen.

Aan de formele en morele afhandeling van dopingzaken heeft de internationale atletiekfederatie (IAAF) een nieuwe dimensie toegevoegd. Zaterdag werd de schorsing van de Russische atlete Olga Jegorova opgeheven, maar de ervaring leert dat het morgen weer anders kan zijn. De IAAF raakte de afgelopen weken namelijk danig verstrikt in haar eigen reglementen.

De Zweed Arne Lungqvist, vice-president van de IAAF en hoofd van de medische commissie, deelde zaterdag tijdens een persconferentie mee, dat er in de dopingzaak Jegorova procedurefouten zijn gemaakt. En dat de IAAF op grond van de reglementen gedwongen is de Russin tot het deelnemersveld van de WK toe te laten. Zo loopt donderdag in de serie van de 5.000 meter derhalve een atlete die een maand geleden op EPO is betrapt.

De beschuldigende vinger stak Lungqvist uit naar het laboratorium in Parijs, dat de EPO-test na afloop van de Golden-Leaguewedstrijd in de Franse hoofdstad niet conform de voorschriften had uitgevoerd. De twaalf atleten die op last van de Franse overheid, naast de gangbare dopingcontrole, een EPO-test moesten ondergaan, werd geen bloed, maar urine afgenomen. En de IAAF erkent voor het opsporen van EPO vooralsnog alleen de bloedanalyse in combinatie met een urine-onderzoek, de zogenaamde screeningtest.

De afhandeling van de zaak Jegorova getuigt van amateurisme, met als neveneffect een publiciteitsgolf rond een aangekondigde boycot door de Roemeense atlete Gabriela Szabo. Lungqvist moest erkennen dat de IAAF niet was ingelicht over de resultaten van Jegorova's EPO-test. Nadat de uitslag was uitgelekt vroeg de IAAF de informatie op. In afwachting van de urinetest, die de uitkomst van het bloedonderzoek moet bevestigen, legde de IAAF Jegorova een voorlopige schorsing op.

Tot zijn ontzetting vernam Lungqvist pas vrijdag, dat Jegorova in Parijs geen bloed was afgenomen. Zijn twijfels golden op dat moment vrijwel zeker de hematocrietwaarde van Jegorova, maar niet langer de onrechtmatigheid van haar schorsing. Hoewel er zekerheidshalve juridisch advies werd ingewonnen, was het de Zweed duidelijk, dat er was geblunderd en dat de IAAF gedwongen was de straf terug te draaien.

Lungqvist was zo grootmoedig zijn eigen fouten toe te geven, maar hij laakte de handelwijze van het Franse laboratorium. Zijn verwijt gold het feit dat `Parijs' de leidende rol heeft in het onderzoek dat vijf laboratoriums uitvoeren naar de deugdelijkheid van een EPO-urinetest. Uitgerekend de Fransen behoorden volgens Lungqvist te weten dat de urinetest door vrijwel geen enkele andere sportbond wordt erkend.

Volgens Lungqvist kan spoedig de validatie van de EPO-urinetest een feit zijn. Als het onderzoek gunstig uitpakt, kan de wetenschappelijke erkenning officieel worden gepubliceerd. In dat geval zal de IAAF de urinetest accepteren en kunnen `Franse toestanden' zich niet herhalen. De urinetest is weliswaar duurder dan een bloedtest, maar daar staat zekerheid over de uitslag tegenover. Bloed wordt als indicatie beschouwd en urine neemt alle twijfel weg.

Vanzelfsprekend kwam onmiddellijk na de mededeling over Jegorova's formele rehabilitatie het pandemonium van de morele verontwaardiging op gang. De Russische bondsvoorzitter Valentin Balachnichev dankte de IAAF voor ,,haar wijze beslissing'' en Jegorova zelf verklaarde tijdens een persconferentie dat zij ,,natuurlijk geen EPO had gebruikt''. De opzienbarende progressie van haar prestaties schreef de atlete toe aan haar verbeterde gezondheid. Voor het eerst in vijf jaar is ze niet ziek of geblesseerd geweest.

De Roemeense Szabo was opeens minder spraakzaam dan drie dagen ervoor, toen zij verklaarde onder geen beding tegen Jegorova te zullen lopen. Die uitspraak werd gedaan indachtig de zekerheid van een schorsing, maar nu de Russin startgerechtigd is, wordt Szabo voor een dilemma geplaatst. Haar besluit over een boycot heeft ze vooruitgeschoven tot na haar races op de 1.500 meter, maar aangenomen kan worden dat de olympische kampioene donderdag van start gaat op de 5.000 meter.

Haar manager Jos Hermens verklaarde geen voorstander van een boycot te zijn; hij adviseert Szabo te starten, niet in het minst om zakelijke redenen. Hermens: ,,Jegorova heeft EPO gebruikt, dat staat voor mij vast, maar er zullen wel meer atleten aan de start staan die niet clean zijn. Die Russen hebben Russische roulette gespeeld, dat is hun stijl. Zij hebben niets te verliezen, omdat ze als het om doping gaat op elke zwarte lijst staan.''

Szabo en Jegorova behoren trouwens beiden tot de vijftig atleten, die voor de WK een EPO-test hebben ondergaan. De IAAF heeft zich bij die out-of-competition-controles beperkt tot de midden- en lange-afstandlopers, omdat zij tot de risicogroep worden gerekend. Bovendien worden van de gangbare zeven parameters er in Edmonton maar drie onderzocht: hemaglobine, hematocriet en jonge, rode bloedlichaampjes.

Peter Vergouwen, de Nederlandse teamarts, is niet gelukkig met die soberheid, omdat het volgens hem half werk is. Navraag leerde hem dat de medische commissie de bloedcontroles ook alleen gebruikt ter indicatie. De urinestalen moeten in een vervolgonderzoek het vermoeden bevestigen.