Groothandel in sprookjesfiguren

De fietser die tijdens een zonnig weekend het Limburgse dorpje Eys aandoet, wordt meestal van de weg gedrukt door motorrijders, oldtimerhobbyisten en cabrioletbestuurders die in kolonnes het Mergelland domineren. Maar in het ochtendgloren van een doordeweekse dag ligt het plaatsje er nog bij als op een ansichtkaart: gezien vanuit de richting Wittem glanst de uivormige torenspits van het St. Agathakerkje in de stilte boven de huizen in het glooiend groen. Drie dagen per week tuft het miljoenenlijntje er langs, een stoomtreintje uit de begintijd van de spoorwegen.

Wie Eys vanuit Trintelen nadert wordt bij de sensationale afdaling van de Boerenberg getrakteerd op panoramische vergezichten. Hij eindigt beneden pal voor een in mergelsteen opgetrokken carré-boerderij met boven de poort het bord: `Dé groothandel in legendarische sprookjesfiguren'. Zetelt hier soms een leverancier van het Sprookjesbos in Valkenburg, het Droomkasteel in Heerlerheide, de Efteling in Kaatsheuvel, het Land van Ooit en wat dies meer zij?

Een metershoge trol op de binnenplaats versterkt dit vermoeden, maar eenmaal binnen in de bedrijfsvleugel van de boerderij worden de ogen geteisterd door een onoverzichtelijke poppenkast van dressoirtrollen, vitrinenymfen, salontafeldraken, vensterbankridders, tv-meubelheksen en tovenaars voor op een plankje aan de muur. Dit is de wondere wereld van de uit Gorinchem afkomstige Holländer Willem Verschoor. Vorig jaar bedroeg de omzet van zijn bedrijf Myth & Magic in de Benelux 1,2 miljoen. Dit jaar staat hij op een beurs in Amerika.

De vriendelijke en vluglachse Verschoor toont met zijn broekriem en T-shirt vol Keltische symboliek meteen ook een fascinatie te hebben voor heidense mythen en legenden en sagen. Een eerste spirituele belevenis onderging hij als puber bij een bezoek aan het Mamelisklooster van de Benedictijnen in Nyswiller, vooral de Gregoriaanse gezangen brachten hem in andere sferen.

Later beleefde hij een `uittreding' en zag hij een Dalai Lama-achtige gids. Geboeid door de achtergronden van het Sanskriet vertoefde Verschoor enkele jaren in hindoekloosters en kreeg uiteindelijk de zogenoemde eerste priesterwijding. ,,Die verschaft geen gezag, maar is louter voor jezelf.''

In de jaren tachtig begon hij met vrienden een handel in boeddhistische, hindoeïstische en islamitische afbeeldingen uit India, geschilderd op zijde. Maandenlange reizen langs lokale handelaren hadden hem een oog bezorgd voor kwaliteit. Andere importeurs in Europa kochten bij hem in. Maar de India-hype verflauwde en Willem Verschoor beleefde zelf een nieuwe home coming bij het graf van King Arthur op het Isle of Avalon, een van `de' plekken voor aanhangers van de Gaia-filosofie voor wie de aarde een zelfstandig reagerend, levend lichaam is.

Verschoor kwam er in contact met de Poolse fantasy-aquaralist Peter Pracownik, de man die o.a. lp-hoezen had ontworpen voor The Grateful Dead; met de directeur van een tinfabriek die nog latijn had gehad van de zoon van Tolkien en met een collega-groothandelaar.

In korte tijd had hij zijn nieuwe bedrijf Myth & Magic op poten en leverde hij aan allerlei winkels niet alleen Pracownik-kaarten en affiches, maar ook tinnen beeldjes van draken, eenhoorns, druïden, rondetafelridders, en van de legendarische sprookjesfiguren uit Tolkiens In de ban van de ring, inmiddels begeerd door verzamelaars.

Langzaam maar zeker werd naast de productie in tin een lijn opgezet in koudgegoten porselein. Eén grote blok klei wordt eerst tot porselein gebakken, daarna vermalen tot poeder, aangelengd met kunsthars in een mal gegoten en uiteindelijk minutieus afgewerkt met een tandartsboortje. Het resultaat is een zo gedetailleerd beeldje van een tovenaar dat men de stiksels rond zijn knoopsgaten kan tellen.

De afgelopen jaren is het aantal figuren flink uitgebreid, zowat de complete Europese mythologie, van de Noorse tot de Spaanse, in tin of koudgegoten porselein staat in Verschoors museumachtig handel uitgestald. Ook de mythische seizoenengestalten uit de verzonnen Enchantica-verhalen van ene Andrew Bill maken deel uit van Verschoors santenkraam.

In de Benelux levert hij aan zo'n vijfhonderd afnemers: cadeauwinkels, bloemisten, juweliers en Fantasy Giftshops zoals Chimera in de hoofdstedelijke Damstraat. Sommige draken, tovenaars, ridders en elfen etc. komen niet uit een oorspronkelijk verhaal, maar hebben inmiddels een enkele verzamelaar aangezet tot het schrijven van nieuwe boeken. Ook díe zijn bij Willem Verschoor te koop.

Veel van de porseleinen figuren verschijnen in limited editions en kosten honderden tot enkele duizenden guldens per stuk. Trots vertelt Verschoor hoe een porseleinen draak-met-ruiter, die vijf jaar geleden voor ruim vierduizend gulden in de winkel lag, nu op internet bijna twintigduizend gulden doet. Dit in tegenstelling tot de Chinese replica's die de Europese markt overspoelen. In de ogen van Verschoor is dat echte kitsch: ,,Ze worden met containerladingen aangevoerd; ze bevatten 8 procent porselein en zijn beroerd afgewerkt. Onze producten bevatten 90 procent porselein.''

Om de Chinese concurrentie het hoofd te bieden heeft Verschoor onlangs het nieuwe bedrijfje Iconia opgericht, samen met de hyperrealistische schilder Chris Achilleos uit Engeland en diens producer Neal Mather. Achilleos' adventure-paintings waren onder meer de basis voor bioscoopaffiches van Star Trek, Supergirl en Westerns met Clint Eastwood. Daarnaast heeft hij net als Verschoor een liefde voor draken, nymfen, onderwereldtaferelen, indianen en gefantaseerde pin-ups. Uit die laatste categorie wordt de in kinky sm-kledij gestoken Paws & Claws binnenkort als eerste limited edition beeldje op de markt gebacht.

De volgende objecten zijn een fantasy-draak op een reusachtige rots en de Keltische opstandelinge Boadicea uit de jaren zestig na Christus , die Achilleos blond en bloedmooi maar met een obsessie voor historische precisie qua uitdossing waarheidsgetrouw heeft uitgebeeld. Verschoor verwacht dat de Iconia-reeks nieuwe verzamelaars oplevert en prijst zich gelukkig dat hij ooit driedimensionaal is gaan denken. Want de door computerspellen verwende consument is niet meer geïnteresseerd in eenvoudige plaatjes, maar wél in heuse poppetjes. Als deze trend doorzet zit `priester'/handelaar Verschoor in Zuid-Limburg, waar enkele decennia geleden de fabriekjes voor katholieke heiligenbeelden nog floreerden, met zijn groothandel niet eens op zó'n vreemde locatie.