VISUEEL GEHEUGEN WERKT CUMULATIEF OP MIDDELLANGE TERMIJN

Naast het korte-termijngeheugen en het lange-termijngeheugen bestaat een soort tussenvorm die wordt gebruikt om visuele informatie minuten lang te onthouden. Dit blijkt uit een experiment van de psycholoog David Melcher van de Rutgers universiteit in New Jersey. Hij liet proefpersonen op een computer lang naar virtuele kamers kijken met daarin twaalf willekeurige voorwerpen. Soms kregen de proefpersonen een kamer vier seconden lang te zien, soms werd de blootstelling verdeeld over partjes van 0,5, 1 of 2 seconden, met daartussenin soms een periode van wel vier minuten, die werd gevuld met andere testjes. Vervolgens werd de proefpersonen gevraagd wat er in de kamer te zien was geweest.

De verrassende uitkomst was dat wanneer de proefpersonen een kamer in korte flitsen hadden gezien ze ongeveer evenveel voorwerpen hadden onthouden als wanneer ze de kamer even lang, maar dan in één keer hadden gezien. Na vier seconden blootstelling (opgedeeld of achter elkaar) onthielden de proefpersonen zo'n stuk of 5 objecten, na 1 seconde zo'n 3 à 4. Kennelijk werkt het visuele geheugen cumulatief, concludeert Melcher, terwijl veel onderzoekers tot nu toe volhielden dat visuele details na het zien onmiddellijk worden vergeten (Nature, 26 juli).

Opvallend was dat de proefpersonen minder voorwerpen onthielden wanneer hun `oude' achtergronden (die ze al eerder hadden gezien) met nieuwe voorwerpen getoond werden. De herinnering van de originele set verstoort dan kennelijk de nieuwe waarnemingen, aldus Melcher. Een andere aanwijzing dat het beeld als geheel wordt onthouden is dat wanneer geen voorwerpen maar namen van voorwerpen in de virtuele kamer werden geplaatst het cumulatieve effect van de korte blootstellingen volkomen verdween. Dan onthield iemand die de scène vier seconden aan één stuk zag veel meer voorwerpen dan iemand die de scène in vier brokjes van 1 seconde zag.

Het visuele `middellange-termijngeheugen' dat Melchior in zijn korte onderzoeksbericht in Nature presenteert, zou een belangrijke functie hebben in de wijze waarop mensen op de hoogte blijven van objecten in hun onmiddellijke omgeving. Dankzij dit visuele geheugen kun je snel je oog richten op of je hand brengen naar een object dat je al eerder hebt gezien, maar niet voortdurend in het oog hebt gehouden.