Nep-landkaarten in een bruine kunstkijkdoos

Drie Japanse meisjes vouwen op de Stadhouderskade een plattegrond van Amsterdam open. Tussen de onbegrijpelijke klanken duikt twee, drie keer het woord `Leidseplein' op. Dan volgen verwarde blikken, gefronste wenkbrauwen en drie armen die in evenveel richtingen gebaren. Een behulpzame autochtoon verwijst ze naar het bakstenen gebouwtje op de hoek van de Ruysdaelkade, in de veronderstelling dat het een VVV-post

is.

Er hangen kaarten op de grote ramen, met daarop in vette letters `Where are we now'. De tekst is echter niet het van rode stip en pijl voorziene `U bent nu hier' waar de toeristen op hadden gehoopt en ze lopen teleurgesteld door. Aan de kaarten zelf zouden ze ook niet veel hebben gehad. Het zijn geen reguliere stadskaarten maar de getekende impressies van het project LAND van het Deense kunstenaarscollectief N55. Er staan eilandjes met futuristische woonpiramides op, drijvende UFO's en door grijnzende reuzenpaddestoelen bevolkte weilanden.

Het land van N55 is een samenraapsel van kleine lapjes grond over de hele wereld. Ze zijn ter beschikking gesteld door particulieren die kunnen garanderen dat de grond vrij toegankelijk is voor iedereen die dat wil om daar te doen wat hij wil. De Deense kunstenaars stellen met hun collectieve multinational het idee van particulier grondbezit en gebruik aan de kaak. Voor hen is het hebben van rechten wezenlijker dan het hebben van begrensd bezit. LAND is dan ook te beschouwen als een oneindig uitdijend land zonder duidelijke afbakening, wat benadrukt wordt door de vele nog lege plekken op de fictieve landkaart.

Op de website van N55 (www.n55.dk) is een opsomming te vinden van de stukjes onroerend goed waar LAND nu uit bestaat. Het zijn vlekjes op de wereldkaart van hooguit een paar honderd vierkante meter: een Deens weiland, een voortuin in Californië, de kust van een Noors eiland. Ze worden aangeduid met lengte- en breedtegraden. Ter plekke wordt het collectieve lapje grond gemarkeerd door een roestvrij stalen sculptuur van een meter hoog, waarvan er ook een voor de deur van De Inkijk staat. In een plastic container zitten de handleidingen waarin recente toevoegingen worden bekend gemaakt.

LAND is het zesde project dat de Stichting Kunst en Openbare Ruimte (SKOR) realiseert in De Inkijk. Het donkerbruine huisje maakt deel uit van het voormalige rioolwaterzuiveringscomplex en was lange tijd dichtgespijkerd. SKOR knapte het pandje op en transformeerde het in een soort openbare kunstkijkdoos voor wisselende projecten. Liza May Post beet begin dit jaar het spits af met de videopresentatie Visitors, Roman Signer exposeerde er het videowerk Bett.

Andere kunstenaars maakten specifiek voor De Inkijk nieuw werk. Zo vervingen Jeanne van Heeswijk en Rolf Engelen eind mei een deel van de zwarte dakpannen door wit geglazuurde exemplaren die samen de woorden `druk, druk, drug' vormden. Met ouderwetse technieken becommentarieerde het duo het jachtige bestaan van de agenda-slaven die per scooter, fiets of auto langs het gebouwtje razen. Rob Johannesma maakte met zijn dvd-projectie van langzaam bewegende beelden van gestold zwavel gebruik van het enorme raamoppervlak. 's Nachts viel een plens blauw licht op de stoep. Het rare huisje leek een monsterlijk grote abri of een absurd aquarium.

Het project van N55 dat nu in De Inkijk hangt, is meer een presentatie dan een kunstwerk. Met de opgeplakte landkaarten buit het Deense collectief de mogelijkheden van de unieke locatie niet uit. Als het lege hokje zelf tot LAND zou zijn gebombardeerd dan was het project tastbaarder, en zou de openbare ruimte opnieuw zijn meerwaarde als tentoonstellingsruimte bewijzen.

Nu is het pand niet meer dan een prikbord voor kunstzinnige mededelingen.

Tentoonstelling: N55: LAND. T/m 2 september in De Inkijk, Ruysdaelkade 2, Amsterdam.