Japan: ruzie door openhartigheid

Conflicten groeien tussen de populairste minister in het kabinet van Junichiro Koizumi en de zeer populaire premier zelf. Minister Makiko Tanaka van Buitenlandse Zaken, die zichzelf ooit de ,,moeder'' van Koizumi's regering noemde, is de premier de laatste tijd herhaaldelijk publiekelijk afgevallen door te zeggen dat hij af moet zien van een bezoek aan de Yasukuni tempel waar Japans oorlogsdoden worden vereerd, inclusief veroordeelde oorlogsmisdadigers. Donderdag moest Tanaka echter zelf buigen voor de premier in een conflict over het personeelsbeleid op haar eigen ministerie.

Tanaka en Koizumi zijn beiden onafhankelijke geesten die het hart op de tong dragen en zijn daarom zeer populair bij het kiezerspubliek. Getweeën zorgden ze voor een overwinning van hun partij bij de Hogerhuisverkiezingen afgelopen weekend. Nu ze de regering moeten dragen begint hun openhartigheid hen echter in problemen te brengen.

Koizumi heeft al voor zijn aantreden als premier verkondigd dat hij op 15 augustus, de dag dat Japan zich in 1945 overgaf, de Yasukuni tempel zou bezoeken. In de jaren tachtig heeft toenmalig premier Yasuhiro Nakasone (zelf tijdens de oorlog marine officier) het gedaan, maar zelfs hij zag er een jaar later van af wegens buitenlandse protesten. Ook nu hebben China en Zuid-Korea al laten weten dat ze zullen protesteren. Tanaka heeft hier begrip en voor televisiecamera's gezegd dat Koizumi het niet moet doen.

Nu heeft Koizumi Tanaka op haar nummer gezet door in te grijpen in haar personeelsbeleid. Terwijl Tanaka in het buitenland was, heeft het kantoor van de premier met de ambtelijke top de opvolging van de hoogste posten (secretaris-generaal, ambassadeur in Washington) geregeld, tégen de plannen van Tanaka zelf in. Tanaka heeft sinds haar aantreden problemen met haar ambtenaren over de afhandeling van schandalen rond diplomaten die overheidsgeld voor eigen doeleinden aanwenden. Eén ambtenaar staat momenteel terecht en onlangs is een consul-generaal in de VS de laan uit gestuurd. Uit onvrede over de manier waarop Tanaka de kwestie afhandelt, bood gisteren een staatssecretaris zijn ontslag aan.