In Parijs blijft de werkweek lang

De Franse regering ziet de 35-urige werkweek als hét middel tegen werkloosheid. Voor middenstanders als Abdesatar Satouri is het een onbegrijpelijk voorstel.

Abdesatar Satouri heeft ,,een beetje vakantie''. In plaats van om vier uur staat hij om vijf uur op en in plaats van zes keer gaat hij drie of vier keer per week naar Rungis, de reusachtige markt ten zuiden van Parijs. In augustus gaat Frankrijk wegens de vakantie ,,dicht'' en kan hij het wat rustiger aan doen. Wel zijn de openingstijden van zijn groentenwinkel, Le Jardin de la Coquillère, in het eerste arrondissement, dezelfde als tijdens de rest van het jaar. Men kan er, zes dagen per week, van acht uur 's ochtends tot negen uur 's avonds terecht, maar de ervaring leert dat Satouri tegen tienen nog bezig is met opruimen en de klant ook dan als koning beschouwt.

Boulot, do-do, werken en slapen, dat is letterlijk het ritme van Satouri's leven. Hij is een zachtaardige man met een lijdzame oogopslag die er door ,,levenslang hard werken'' naar eigen zeggen ouder uitziet dan hij is (42 jaar). De 35-urige werkweek, door de regering-Jospin beschouwd als hét middel ter bestrijding van de werkloosheid, geldt voor hem niet. Een normale werkweek telt voor Satouri zeventig, tachtig uur. Tijd voor een sociaal leven heeft hij niet.

Satouri is de spreekwoordelijke arabe, de steevast door Arabieren gedreven kruideniers- of groentenwinkel die vaak ook 's nachts nog open is. Hoeveel arabes er zijn, in Parijs en in de rest van het land, is onbekend. De Republiek Frankrijk wenst zich geen rekenschap te geven van de afkomst van haar inwoners: eenmaal legaal, is men Frans staatsburger en verder niets.

Het moeten er vele tienduizenden, zo niet enkele honderdduizenden zijn, alleen de familie Satouri telt al ,,zeker dertig'' leden met een kruidenierszaak in Parijs. Bars en café's worden gedreven door import uit de Auvergne, Chinezen hebben eetzaakjes. Satouri berustend: ,,Zo is het nu eenmaal''.

Op 1 januari 2002, als het midden- en kleinbedrijf met minder dan twintig man personeel wordt verplicht de 35-urige werkweek in te voeren, zou ook Satouri een tweede kracht in dienst moeten nemen. Vooral wegens deze verplichting sprak minister Elisabeth Guigou (Werkgelegenheid) deze week het vertrouwen uit dat de werkloosheid verder zou afnemen, ondanks een lichte stijging de afgelopen maanden van 8,7 naar 8,8 procent van de beroepsbevolking. Satouri zegt niet te weten wat de maatregel inhoudt en vermoedt dat de bedoeling ervan is de ,,werknemers te ontzien''. Hij kan er in elk geval niet aan meedoen, ondanks bijdragen van de overheid.

,,Ik verdien nu genoeg, ongeveer twee keer het minimumloon, voor mijn vier kinderen. Maar een tweede kracht, met alle dure sociale verplichtingen vandien, kan ik mij niet veroorloven. Mijn enige personeelslid Karim werkt nu 49 uur, mijn zoon helpt af en toe een handje en mijn vrouw ook. Meer kan zij niet doen. Ons jongste kind is drie jaar en we willen niet dat onze kinderen zonder toezicht opgroeien.''

Satouri verkoopt louter eerste kwaliteit. Zijn groenten en fruit zijn zeker anderhalf keer duurder dan in de supermarkt maar altijd knapperig vers; een perzik met een zachte buitenkant maar een hard binnenste zal men bij hem niet aantreffen.

Hij heeft tot zijn vijftiende in Djerba, Tunesië gewoond en is ,,opgegroeid met fruit''. Een rijpe, van de boom geplukte vijg heeft volgens hem niets te maken met de gedegenereerde vrucht die hier te koop is. Die heeft tijdens de verscheping moeten rijpen, in koelcellen. Komen ze daar uit, dan knijp je ze zo tot moes.

Als we 's ochtends vroeg één van de tientallen, zevenhonderd meter lange groenten- en fruithallen op Rungis doorkruisen, keurt hij wel een paar dozen met vijgen maar hij koopt ze niet. Hij is hier kind aan huis, al vanaf het moment dat hij in Frankrijk kwam wonen om zijn ouders in hun groentenzaak te helpen. Onderhandelen over de prijs gebeurt ongemerkt, Satouri knikt, haalt zijn schouders eens op, krabbelt zijn naam op een paar dozen, en loopt weer door. Hij beklopt watermeloenen, de exemplaren die ,,niet antwoorden'' vervangt hij door betere.

[Vervolg FRANKRIJK: pagina 13]

Failliet door wet

[Vervolg van pagina 1]

Na de hallen, waar producten uit de hele wereld worden verkocht, gaat hij naar de maraîchers, de Franse tuinders die een eigen lokatie hebben in Rungis. Daar koopt hij sla en verse kruiden. In de hallen noch bij de tuinders schrijft hij iets op, betalen doet hij ook niet. ,,Ik kom hier al zo lang, met de meesten reken ik aan het einde van de maand af. Ik weet precies voor hoeveel ik bij wie heb ingeslagen, dat zit allemaal in mijn hoofd. Nee, ik vergis me nooit''. Hij heeft vandaag ,,niet veel'' nodig, zeker vijf van de tien kleinere restaurants die bij hem inkopen, zijn gesloten. Toch staat er, nadat hij heeft uitgeladen, een lange rij dozen langs de stoeprand in de rue Coquillère. Zijn vijftienjarige zoon, met schoolvakantie, sjouwt ze samen met Karim, het enige personeelslid van Satouri, naar binnen. De terugweg, over de treurige snelwegen rondom Parijs, heeft ,,slechts'' drie kwartier geduurd, ook al een makkie wegens de vakantie.

Eén ding weet Satouri zeker: als Karim minder moet gaan werken, zal hij nog meer uren moeten gaan maken. Of dat kan? ,,Ik denk het niet. Op deze manier gaan mensen als ik nog failliet of ze worden ziek. Wat heb ik aan voorlopige bijdragen? Daar wordt het werk niet minder op. Ik zal mijn boekhouder eens vragen hoe het zit.''