Eenieder gelijk

De dood van acht Palestijnen, onder wie twee kinderen, bij een gerichte Israëlische aanval op een hoofdkwartier van het moslim-fundamentalistische Hamas in Nablus, heeft deze week geleid tot scherpe veroordelingen van Israël door de Verenigde Staten, Europa en Rusland, en tot nieuwe oproepen aan beide partijen om het geweld stop te zetten. Ruim tien maanden na het begin van het conflict is er echter geen enkele aanwijzing dat het eind in zicht is. Met of zonder buitenlandse oproepen.

Het antwoord van het Israëlische kabinet op de buitenlandse kritiek is de herbevestiging van de liquidatiepolitiek die alleen geen liquidatiepolitiek meer mag heten, maar `actieve verdediging' of termen van die strekking. Het gaat er immers om zelfmoordterroristen en diegenen die hen op weg sturen uit te schakelen en zo de eigen burgers voor een zekere dood te behoeden. Zo luidt de Israëlische rechtvaardiging. En alleen als alle andere mogelijkheden zijn uitgeput, worden de schutters ingeschakeld. ,,Wij hebben een probleem dat de Ieren, Britten, Spanjaarden en Russen niet hebben wij hebben zelfmoordterroristen'', zei minister van Buitenlandse Zaken Shimon Peres. ,,Wat kan je tegen zelfmoordterroristen doen?''

Daartegen is wel het een en ander in te brengen. Niet dat er geen zelfmoordterroristen zouden zijn de aanslag op discotheek Dolfinarium ligt nog vers in het geheugen. Niet dat de Palestijnse leider Yasser Arafat zich aan zijn belofte heeft gehouden om terroristen op te pakken, want dat heeft hij niet. Maar is een democratie, als Israël altijd onderstreept te zijn, gerechtigd op te treden als aanklager, verdediger, rechter en beul in één? Zelfs als zij in een gewapend conflict is verwikkeld? En meer praktisch: lost een dergelijke werkwijze iets op? Het Israëlische opperbevel zelf rekent op een verheviging van de Palestijnse wraakacties. Er is geen eindig aantal terroristen die een voor een kunnen worden `onderschept', zoals Israël het ook wel noemt. Juist het Israëlische geweld houdt het reservoir rekruten op peil. De burgers die vandaag worden beschermd, vinden morgen de dood.

In Israël zelf wordt nauwelijks kritiek gehoord op het regeringsbeleid. En deze eenheid rond premier Ariel Sharon gaat verder dan de gebruikte methoden. De Israëliërs zijn het ook eens, op een enkele uitzondering na, dat de Palestijnen alle schuld hebben voor het geweld. Arafat heeft het grootmoedige vredesaanbod van de toenmalige premier Ehud Barak vorig jaar willens en wetens verworpen en een gewapend conflict georganiseerd om méér te krijgen, is de consensus. Arafat kan misschien niet vandaag, maar toch wel morgen een eind maken aan het geweld, en misschien niet voor 100 procent, maar dan toch wel voor 95 procent, daarvan is men met zijn allen overtuigd. Premier Sharon zei gisteren dat er geen cyclus van geweld is, omdat alleen de Palestijnen moorden plegen terwijl Israël niet meer doet dan moorden voorkomen. Hij zei dat de Palestijnen zich zelfs niet één dag aan het door CIA-chef Tenet geregelde staakt-het-vuren hebben gehouden. Israël heeft gelijk, de Palestijnen hebben ongelijk: zij moeten ophouden met het geweld, en dan zien we wel weer verder.

Aan de Palestijnse zijde is de stemming niet veel anders: daar heeft men zich rond Arafat geschaard, en hoe harder de Israëliërs toeslaan, hoe hechter. Het aanbod van Barak was een ultimatum dat Arafat niet kon aannemen, is daar de consensus; de opstand is door Sharon geprovoceerd met zijn bezoek aan de Haram al-Sharif, de Tempelberg; het zijn de Israëliërs die het bestand schenden; zíj moeten eerst maar eens een vredesgebaar maken voor wij de intifada staken.

Het is de absolute zekerheid aan beide zijden van het eigen gelijk die de toestand op dit moment zo volstrekt uitzichtloos maakt. Wat de feiten zijn, doet er niet meer toe, aan beide kanten is de perceptie waarheid geworden en alleen wat in die perceptie past, is waarheid. Veroordelingen en oproepen van buitenaf missen onder die omstandigheden elke zeggingskracht. Pas als Israëliërs èn Palestijnen dat zelf willen, kan er een einde komen aan het geweld. Te vrezen valt dat het nog lang niet zover is. De systematische liquidatiepolitiek zoals Israël die nu voert, schuift een oplossing alleen nóg verder weg.