De weduwe van de Koninklijke

Wat doet Koninklijke Shell eigenlijk nog op de effectenbeurs? In het tweede kwartaal pompte het energieconcern een kasstroom van 4,5 miljard dollar uit de grond en de financiële afdeling in Londen beheert een potje met geld en beleggingen van 9,5 miljard dollar, zeg maar 23 miljard gulden.

Kapitaal van beleggers heeft Shell al jaren niet meer nodig. Zij verdient zelf wel genoeg, en deze financiële zelfvoorziening zal voorlopig aanhouden. Daarmee vervalt het belangrijkste argument voor een beursnotering.

Natuurlijk, andere motieven kunnen ook een rol spelen, maar zij staan verder af van de bedrijfsactiviteiten. In een vergrijzende wereld kan Shell bijvoorbeeld zijn reputatie als een belegging voor weduwen en wezen waarmaken. In die rol is Shell echter meer beleggingsfonds dan dynamische onderneming.

Dat Shell zelf ook wel in die richting denkt, blijkt uit de gretigheid om beleggers beter te betalen. Beleggingsfonds of bedrijf? In het tweede kwartaal gaf Shell 2,3 miljard dollar uit aan investeringen en exploratiekosten en 1,3 miljard dollar aan de inkoop van eigen aandelen.

Dividendverhogingen en inkoop van eigen aandelen moeten de beloning voor aandeelhouders in vijf jaar met vijftig procent opschroeven. Dat is aandeelhouderswaarde om de aandeelhouderswaarde. Shell koopt sinds de regels dit jaar in Nederland zijn versoepeld agressief eigen aandelen, doorgaans met plukken van een paar honderduizend stuks per dag. De Koninklijke, de Nederlandse houdstermaatschap van de bi-nationale groep, heeft zo'n 1,8 miljard euro besteed om ruim 27 miljoen aandelen op de beurs te kopen.

Mede dankzij deze inkopen krimpt de Amsterdamse effectenbeurs. Beleggers krijgen dit jaar geld terug van de gezamenlijke beursgenoteerde ondernemingen. Afgezien van de opbrengst van dividenden in aandelen trokken groeibeluste bedrijven dit jaar voor ongeveer 1 miljard euro nieuw kapitaal aan via de beurs. Daar staan miljarden teruggaves aan beleggers tegenover doordat bedrijven eigen aandelen inkopen (Shell, Macintosh, Docdata, Roto Smeets) of door overnames van de beurs worden gehaald (Ahrend, Weweler, UCC, GTI, Kempen).

Een klein rekenvoorbeeld. De Koninklijke is voor 46 procent in Nederlandse handen. Ervan uitgaande dat particuliere beleggers daarvan een kwart vormen kwam dit jaar al ongeveer een half miljard gulden onder de mensen. Wat doen zij? Een spaarrekening levert nog geen vier procent op, maar het totaal rendement op aandelen Koninklijke Olie was de laatste twaalf maanden ruim zes procent.