Barbecuen geurt naar de sfeer van cowboys

Vuurtje stoken en eten bakken in de open lucht – thuis of elders. Er is geen Amerikaanser zomertijdverdrijf denkbaar dan de barbecue. George Washington deed het al.

Het Sandy Point State Park vleit zich langs de oevers van de Chesapeake Bay in Maryland. Het goudgele strand wordt geaaid door rustig kabbelend water. Het is een mooi aangelegd park, want het heeft ruimte voor duizenden auto's en evenveel barbecues. Dát is wat iedereen hier op een snikhete zondag komt doen: vuren stoken en eten bakken.

Op regelmatige afstandjes van elkaar staan vele honderden ijzeren vuurplaatsen op één poot geïnstalleerd. Gezinnen stallen koelkisten en bakken met gereedschap uit. Direct na aankomst gieten zij een zak houtskool leeg in de barbecue. Alsof zij de televisie aanzetten. Nog voordat iedereen zit dwarrelt rook uit het buitenfornuis. Ribstukken en hamburgers vertonen al snel schroeiplekken. Een bolle radio – desnoods met een vork als antenne – zorgt voor een portie geluid. De familie zijgt neer aan vaste, houten picknicktafels. Om niet meer op te staan.

Verreweg de meeste gezinnen hier zijn Afrikaans Amerikaans of Latijns Amerikaans. Europese Amerikanen uit de regio Washington rijden nog een uur door naar de kust van Delaware. Daar zijn de echte zee en de echte stranden. Daar hoeven zij niet de barbecuen. Zij doen dat thuis, in de tuin, of binnen bij slecht weer. Een multifunctionele elektrische barbecue heeft een klep die binnen grillen veilig en snel maakt. Dan zijn zij ook van muggen verlost en houden een buitengevoel.

Er is geen tijdverdrijf dat zo universeel Amerikaans is als het roosteren van vlees op een scharrelvuur. George Washington, de vader des vaderlands, beschreef in 1796 al hoe hij naar Alexandria, in Virginia, moest reizen om een `barbicue' bij te wonen. Voor generaties nieuw gearriveerde Amerikanen is het overgeleverde pioniersinstinct neergeslagen in dat bijna rituele gehannes rond het houtskool-monument.

Volgens de barbecue-bedrijfstak is de aantrekkingskracht van hun product de laatste jaren gestaag toegenomen. Amerikanen kopen nu jaarlijks voor 18 miljard dollar apparatuur en bijbehorende attributen: dikke handschoenen, lange vorken, windvaste lucifers, onderzetters. De barbecues zelf zijn er al voor 29 dollar, oplopend tot 2900 en 3900 dollar voor gasgestookte, vierpits roosterplaatsen met windschermen en geveerde wielen. Bijna tachtig procent van de Amerikanen bezit een barbecue en stookt hem, zeker op nationale hoogtijdagen als Memorial Day en Thanskgiving.

Hoewel er natuurlijk beunhazen zijn die maar wat aanroosteren, kan de serieuze liefhebber zich goed informeren over wat er komt kijken voor een verantwoorde grillpartij. De internetboekhandel Amazon.com biedt 96 titels aan, waaronder drie Barbecue Bibles en The Thrill of the grill. Universiteiten als die van Nebraska, Mississippi (http://www.msstate.edu/dept/poultry/bbqbroil.htm) en Georgia stellen de resultaten van hun wetenschappelijk onderzoek terzake gul beschikbaar. Vooral het `College of Agricultural & Environmental Sciences' in Georgia geeft op haar website (http://www.ces.uga.edu/pubcd/b1039-w.html) een gedegen overzicht van de vereisten van goed voorbereid barbecueën.

De laatste jaren maakt in de Verenigde Staten een mengvorm furore van buitengrillen en de liefde voor American football. Het gaat om de meest toegewijde fans van beide activiteiten die zich in het najaar `s morgens vroeg verzamelen op de parkeerterreinen van stadions waar `s middags of soms zelfs pas `s avonds een belangrijke wedstrijd wordt gespeeld.

De naam van het verschijnsel is tailgating. Het grijpt om zich heen, van New York tot Chicago tot Atlanta. Er is een Tailgating Association of America en een nationale Commissioner, die `best practices' bevordert en parkeerterreinen in het hele land keurt. Er is een hausse in websites, waarbij sommige clubgebonden grill-attributen willen verkopen en andere duidelijk worden gemaakt door onzakelijke, maar zeer gemotiveerde amateurs. Ook bij tailgating is een streven naar standaarden merkbaar.

De echte tailgaters staan in weer en wind de hele dag met z'n allen – dat is heel belangrijk – te barbecueën, having a good time. De typerende dranken daarbij zijn bier uit blik en champagne. Hoewel de aanwezigen in principe over een seizoenkaart beschikken volgen zij de wedstrijd vaak op een televisie in de achterbak van hun SUV of pickup zij willen de verbroedering niet doorbreken. Zoals een doorgewinterde tailgater dezer dagen zei: ,,Wij zijn de laatste dorpsgemeenschap in Amerika.''

Een lap vlees of een paar maïskolven op een gloeiend bedje van houtskool leggen mag velen vooral een ontspannend zondagmiddagverdrijf bezorgen. Bij het klassieke, niet-stadiongebonden barbecuen is het wedstrijd-element desondanks steeds meer in opkomst. Naar schatting 500 verschillende jaarlijkse competities geven individuele en teamgebonden grillers de kans zich te onderscheiden. De American Royal in Kansas is hét jaarlijkse evenement waarop de mannen zich van de jongens onderscheiden. Daar zijn prijzen tot 60.000 dollar te behalen voor werkelijk mooi gebarbecuede riblappen en hamburgers. Voor gegrilde bijgerechten gelden iets bescheidener lokbedragen.

De geur van schroeiend vlees herinnert veel Amerikanen aan de trek naar het Westen, die niemand meer heeft meegemaakt. Op de parkeerterreinen van nu geeft de sfeer van cowboys en huifkarren een stoer gevoel dat aan geluk doet denken. In het achtertuintje kunnen huisvaders zonder verlies aan ruigheid hun wekelijkse kookbeurt waarnemen. Zonder dat het enige voorbereiding vereist. Barbecueën is impuls-koken bij uitstek. Geef die kist met vijftien soorten barbecue-saus nog eens door.