`Goudeerlijke criminelen' in glazenwasserij

`Operatie Glasbak' onthulde een afpersingssysteem onder Haagse glazenwassers. Twee van hen vertelden gisteren voor de rechtbank over de `pacht'.

Híj? Lid van een criminele organisatie? Welnee joh!, zegt glazenwasser René W. joviaal tegen de rechters voor hem. ,,Als het om zwart geld gaat? Hallo! Dan zou half Nederland een criminele organisatie zijn, toch?'' In ieder geval de halve glazenwassersbrache, suggereert W..

Het onderzoek van de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) heet `Operatie Glasbak''. Erg opzienbarend begon het niet - het ging om bedrijven van glazenwassers die verdacht werden van gerommel met loon- en inkomstenbelastingen. Maar tijdens dit onderzoek kwam bij verrassing naar boven dat de ,,vrijzinnig ondernemers'' uit de glazenwassersbranche, zoals de officier van justitie ze gisteren voor de Haagse rechtbank noemde, hun zaakjes wel heel goed geregeld hebben.

De stad Den Haag blijkt door hen onderling te zijn verdeeld in zogeheten wasstraten. Het systeem heet onder glazenwassers keurig verpachting. Maar het komt erop neer dat bepaalde personen, soms met een eigen glazenwassersbedrijf, soms van onguurder kaliber, zich straten hebben toegeëigend. Wie daar de ramen wil wassen, wordt geacht eenderde aan `pacht' van de opbrengsten af te staan. Zwart, uiteraard.

Zes verdachten telt operatie Glasbak, al is van vier nog onduidelijk wat hen ten laste kan worden gelegd. Twee glazenwassers kwamen gisteren al voor de Haagse rechtbank. René W. (34) hoorde tweeënhalfjaar celstraf tegen zich eisen; Bats V. gaat als het aan justitie ligt vier jaar de gevangenis in. Beiden wegens veel, heel veel fraude in een `criminele organisatie': een groep van glazenwassers en randfiguren die een netwerk zou vormen voor werkzaamheden in de ,,verpachting'' en oplichting. Maar op de werking van dat systeem, wordt voor de Haagse rechtbank slechts zijdelings enig licht geworpen.

Wat René W. van het requisitioir van de officier van justitie vind? ,,Ik heb medelijden met die man!'' Terwijl de verdachte zijn paardestaartje nog eens fatsoeneert, kriebelen de mondhoeken van voorzitter van de Haagse rechtbank, D. van Daal, zichtbaar.

René W. had Tedje van Es kunnen heten: Haagse tongval, de rechtbankvoorzitter heet ,,meneeâh''. Het type `goudeerlijke crimineel'. Naar eigen zeggen ,,de enige glazenwasser van Nederland met een havo-diploma''. Toch slaagt hij er steeds in zichzelf in moeilijkheden te praten, waarna hij het maar opgeeft met een opgeruimd: ,,Nouja meneeâh, dat beken ik dan ook maar weeâh.''

Zo gaat het zeven ten lastegelegde feiten lang: behalve dat lidmaatschap van die criminele organisatie gaan ze over fraude. En, ,,oh ja'', bekent René W. maar weer, er waren inderdaad ook nog 2000 xtc-pillen die hij afleverde. Verkocht is te veel gezegd, want het beloofde geld heeft hij er nooit voor gekregen. Zoals vaker in het leven van René W., mislukte die onderneming ook.

Hoe word je vervolgens lid van een `criminele organisatie'? ,,Meneer, u bent hoe dan ook een harde werker geweest'', complimenteert rechter Van Daal hem oprecht. Want al leidde het allemaal tot niets, zijn best heeft W. overduidelijk gedaan met zijn gesappel in de kruimelcriminaliteit.

Zijn groothandel ging failliet, zijn huwelijk liep op de klippen en zijn broer belandde in een Spaanse cel. In die omstandigheden heeft René W. 60.000 gulden geleend van collega Bats V.. En als René Tedje Van Es is; dan is Bats V. de wat geslepener Jacobse. Zoveel is zeker: Bats V. wilde op zeker moment zijn geld terug en René V. is toen met zijn hele familie voor hem gevlucht. De ouders van W. verklaarden dat hem door ,,de woekeraars'' die achter hem aanzaten een pistool in de mond is geduwd. Zwartwerken, zegt René V., was de enige manier om het geld te kunnen terugverdienen met zijn glazenwassersbedrijf. Ja, u hoort het goed, giechelen de FIOD-ambtenaren in de rechtszaal. Dat bedrijfje van W. heet Gotspe.

Bats V. ontkent te hebben afgeperst, maar er zijn verklaringen van glazenwassers die zeggen dat de straten waar zij werken ,,van Bats zijn'', en dat aan hem ,,eenderde van de inkomsten'' wordt afgedragen.

,,Accepteert u dat?'' vraagt rechter Van Daal aan René W., ,,dat Den Haag verdeeld is in wijken waar u niet zomaar mag wassen?''

,,Dat ís gewoon zo'', zegt W.

,,Maar'', vraagt Van Daal, ,,hoe weet je wat de verdeling is?''. Daarover hoor je als glazenwasser in koffiehuizen, blijkt. En de rest zit ,,in je hoofd''.

Rechter Van Daal: ,,En stel, u gaat in zo'n straat tóch wassen?

W: ,,Dan krijg je problemen. Dan komen ze wel, eh, práten.''

Van Daal, vaderlijk: ,,Wordt u bedreigd?''

W.: ,,Welnee, joh!''

René W. is alleen maar tijdelijk naar Zutphen gevlucht, zegt hij. Hoe hij daar het hoofd boven water hield? ,,Daar ben ik zelf straten gaan verpachten, natuurlijk.''

Ah, zegt de rechter. ,,Dat staat nog niet in uw dossier.''

Oeps, zegt René W..