Dolle kop

Wat in de krant de kop is, is bij de nieuwsrubrieken de aankondiging. Het journaal heeft er meestal drie. Gisteravond kopte het Journaal dat een parlementair onderzoek naar de ESF-gelden steeds waarschijnlijker wordt. Ha! denk je. Nieuwe ontwikkelingen! Onontkoombare onthullingen! Melkert nog verder in het nauw! Een paar minuten later, in het bericht zelf, zegt een Kamerlid van het CDA dat de commissie Koning de zaak aan het uitzoeken is, maar dat áls de commissie dit niet doet en áls de commissie dat nalaat, dat ze er dan over denkt om, waarop een VVD'er meedeelt dat hij van zijn kant niets wil uitsluiten. Zo maakt het nieuws zichzelf.

Later op de avond kopte Heilig Vuur dat we het wonder gingen beleven van hoe een eenvoudige spijkerbroek het leven van tienduizenden arbeiders in Zuid-Amerika zou veranderen. Het bleek te gaan om de vervaardiging van milieubewuste jeans die binnenkort in Nederland te koop zijn en over een paar jaar misschien ook in andere landen. Het ging, kortom, niet om tienduizenden arbeiders maar om enkele duizenden verantwoorde kledingstukken.

Een beetje irritant wel. De vlag omhoog, maar er zit niks onder.

Begin deze week kopte het Journaal dat de computers van het Witte Huis mogelijk lam zouden komen te liggen. De Rode Worm was in hoog tempo bezig zich een weg naar Washington te vreten. Waar de worm vandaan kwam? Geen idee, maar de Chinese geheime dienst mocht als verdachte niet uitgesloten worden. De vrije wereld kon aan het einde van de week best eens onbestuur- en onverdedigbaar zijn. Die nacht konden president Bush en ik de slaap nauwelijks vatten. Maar helaas, toen we de volgende ochtend vol angst opstonden kwam het Journaal er niet meer op terug.

De spijkerbroekenreportage was toch al tamelijk dik aangezet. Als contrast met het humane arbeidsproces dat – onder supervisie van de kosjere koffie- en bananenverkoper Solidaridad – in een Braziliaans dorp plaatsvond, waren beelden gemonteerd van een op pure uitbuiting opererende textielfabriek. Vanuit de hoeken van de zaal werden de arbeiders door gewapende mannen belet naar de wc te gaan. Er werd niet bijverteld waar, wanneer en onder welke omstandigheden was gefilmd. Komt elke spijkerbroek die we 's ochtends aantrekken onder doodsbedreiging tot stand?

In schrille tegenstelling hiermee zagen we een mensvriendelijke productiehal met een restaurant en een kindercrèche. En we hoorden een arbeidster die de zegeningen van de Solidaridad-aanpak vertolkte. We volgden haar aan de naaimachine en we mochten een kijkje nemen in haar eenvoudige doch nette woning. Prachtig allemaal, maar toen de naaister weer terug in de fabriek was bekroop mij het gevoel dat ze zich wel erg goed bediende van de sociaal verantwoorde trefwoorden waarmee Solidaridad de uitbuiters te lijf gaat. Misschien onrechtvaardig, maar ik kon me niet aan de indruk onttrekken dat er hier sprake was van een klassiek-socialistische modelarbeidster.

Het is de makke van een avondje nieuwspogramma's op de televisie. Veel suggestie, weinig antwoorden. Is de op doping betrapte atleet Troy Douglas werkelijk zo onschuldig als hij en zijn trainer in Netwerk zeiden? En is de zigeunerfamilie Nicolic alleen maar het slachtoffer dat ze in Zembla van zichzelf maakte?

Nova kopte met het nieuws dat het ministerie van Landbouw wist van het fatale veetransport uit Ierland dat MKZ via Frankrijk naar Oene bracht. Sleutelkennis onder tafel gehouden? Brinkhorst eindelijk in de problemen? Uit het bericht bleek dat de transporteur op zee naar het ministerie gebeld had en toestemming kreeg met zijn kalveren verder te reizen. Hij legde telefoonrekeningen en brieven over. Maar op dat moment wás er nog geen MKZ in Ierland. En waarom heeft de man niet nóg eens gebeld toen het virus in Overijssel was aangekomen? En toen het ministerie de transporteurs daar expliciet om vroeg? De man eist schadevergoeding. Komt hij daarom nu pas met zijn paperassen op de proppen?

Vragen. Om zeven uur heb je er geen. Om twaalf uur wel honderd. Eén avondje televisie-informatie en je hebt zelf een dolle kop.