Colombia lapt sproeiverbod aan de laars

Vorige week bepaalde een Colombiaanse rechter dat drugsteelten niet langer besproeid mochten worden met landbouwgif. Maar het sproeien gaat gewoon door. De VS dreigen anders hun militaire hulp te staken.

Een kleine vloot Amerikaanse sproeivliegtuigen en gevechtshelikopters steeg afgelopen dinsdag op van het vliegveld van Popayan, in het zuidwesten van Colombia. Hun missie? Het vernietigen van papavervelden in de deelstaat Cauca. Nog geen vier dagen eerder had de Colombiaanse rechter Gilberto Reyes het vernietigen van drugsteelten door het sproeien van landbouwgif verboden.

,,Het verbod van de rechter geldt alleen voor indiaanse gebieden'', verklaarde een woordvoerder van de Colombiaanse regering, nadat het bericht over de sproeimissie in de Amerikaanse krant Miami Herald verscheen. Het waren immers de indiaanse volken uit het zuiden van Colombia die de rechter om een sproeiverbod hadden gevraagd.

De gang van zaken is tekenend voor het getouwtrek rond het door de Verenigde Staten gefinancierde sproeiprogramma in Colombia. ,,Als het sproeien wordt gestaakt heeft dat een onmiddelijke, en desastreuze impact op Amerikaanse hulp aan Colombia'', waarschuwde de Amerikaanse ambassadeur in Colombia, Ann Patterson, een dag later. Ze maakte duidelijk dat Colombia alle militaire hulp van haar land kan vergeten als de regering toelaat dat er een stok in de wielen van het Amerikaanse sproeiprogramma wordt gestoken. ,,De Colombianen moeten niet denken dat dit geld dan naar sociale projecten gaat'', zei een woordvoerder van de commissie voor buitenlandse zaken van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. ,,Dan gaat het geld naar programma's als de strijd tegen aids in Afrika.''

Zo besloot president Pastrana de Amerikanen opnieuw het groene licht voor hun sproeiprogramma te geven. De Colombiaanse president staat echter van alle kanten onder druk. Organisaties als het World Wildlife Fund en de regeringen van de omliggende landen in Latijns Amerika protesteren tegen het sproeien vanwege de gevaren voor milieu en volksgezondheid.

Gisteren werd bekend dat er een stevige ruzie is tussen Colombia en de Duitse regering over het sproeien. Duitsland heeft 22 miljoen mark besteed aan ontwikkelingsprojecten in gebieden waar Amerikaans gif wordt gesproeid. De projecten gaan over het handmatig weghalen van drugsteelten, en de vervanging door legale oogsten. Duitsland zou zich al maanden ergeren aan het blind wegsproeien van hun projecten. Inmiddels hebben de Duitsers een akkoord afgedwongen dat in de gebieden waar hun projecten lopen het sproeien wordt gestaakt.

Zo wordt er steeds meer afgeknabbeld van het ambitieuze plan om meer dan 142.000 hectare coca en papaver weg te sproeien.

Het leger en de politie in Colombia zijn bang dat ze hun grootscheepse wapenleveranties uit de VS kwijtraken. Wapens die ze hard nodig hebben in hun strijd tegen de linkse guerrillabeweging FARC. Daarom noemde generaal Gustavo Socha van de Colombiaanse anti-narcoticapolitie de nationale en internationale protesten tegen het sproeien ,,een vuile campagne van de drugshandel en het terrorisme''. Socha riep de regering op onverminderd door te sproeien.

In de zuidelijke Amazone is het sproeien echter nog steeds opgeschort. De afgelopen dagen blokkeerden duizenden boeren de wegen om hervatting te voorkomen. Gouverneurs en burgemeesters in verschillende deelstaten hebben contracten met de regering gesloten. Ze beloven de drugsplanten handmatig te verwijderen, in ruil voor sociale steun en een einde aan de besproeiingen.

Inmiddels is de Amerikaanse regering een tegenoffensief begonnen. Ambassadeur Patterson zei dat de VS het handmatig uittrekken van drugsplanten niet toestaan ,,om de simpele reden dat dit jaren, zo niet decennia duurt''.