Schuld KPN schrikt Belgacom af

De fusiegesprekken tussen KPN en Belgacom duren nu bijna tien weken. De Belgen hebben geen haast. `KPN is niet de optimale oplossing.'

Ze lacht op de vraag wat ze van een mogelijke fusie met KPN vindt. Tegen Nederlanders heeft ze echt niks, zegt de medewerkster van Belgacom. ,,Maar u hebt gezien wat er met Swissair en Sabena is gebeurd.'' Het is, zowel op de werkvloer als in de bestuurskamer, de grote angst bij Belgacom: dat KPN door z'n grote schuld (23 miljard euro) de bijna schuldvrije Belgische fusiepartner in een val meesleept. Een ingewijde uit de bestuurstop van het Belgische telecombedrijf zegt zelfs onomwonden: ,,KPN is niet de optimale oplossing.''

Bij Belgacom heet het officieel nog steeds dat ,,met meer partijen'' wordt gesproken. Ook in Belgische regeringskringen valt te horen dat KPN niet de enige is. Een hoge Belgische regeringsfunctionaris spreekt van een ,,dynamisch'' dossier.

Dat is deels onderhandelingstactiek. Want ,,met KPN wordt meer serieus gesproken dan met anderen'', zegt de Belgacom-bestuurder. De bestuursvoorzitter van het bedrijf, John Goossens, liet eind juni tegenover de Belgische televisie ook een lichte voorkeur voor KPN blijken. ,,Ik denk dat er de grote mogelijkheid is een soort fusie van gelijken te maken, wat niet noodzakelijk het geval is met andere partners.''

Belgacom is qua omzet een derde van KPN, maar kan door KPN's schuldpositie eisen stellen die het niet aan grotere telecombedrijven kan stellen. Toch valt de naam van Deutsche Telekom steeds vaker. ,,De beste oplossing'', aldus een Belgacombestuurder. De Duitsers hebben relatief minder schuld dan KPN. Bovendien is Belgacom een nuttige aanvulling op de Europese activiteiten van de Duitsers. Net als bij KPN valt ook bij Belgacom te horen dat een fusie Belgacom/KPN slechts een ,,tussenstap'' zou zijn. Dus waarom niet meteen in zee gaan met een grote vis?

De aandeelhouders van Belgacom – de Belgische staat (50 procent plus één) en een groep private investeerders – zijn allesbehalve eensgezind over de te volgen strategie. Premier Guy Verhofstadt van het paars-groene kabinet vindt dat zijn liberale partijgenoot Rik Daems (Overheidsbedrijven) te vlug in de richting van KPN is gelopen. De premier wil na het door Daems behandelde dossier van Sabena – door Swissair bijna in een faillissement gestort – geen grote risico's nemen.

Ook de socialistische begrotingsminister (en vice-premier) Johan Vande Lanotte kijkt met argusogen naar de schuld van KPN, waarbij de huidige neergang in de telecomsector in KPN's nadeel werkt. Hij vormde in juni een groep van financiële experts die hem helpt een advies over de fusie voor het kabinet te formuleren. Volgens een Belgacom-bestuurder kan een ,,psychologische factor'' meespelen in een mogelijk besluit: Belgen die voor de verandering eens een groter gewicht in de schaal kunnen leggen dan Nederlanders.

Sommigen bij Belgacom wijzen op aandelenopties die met de huidige lage beurskoers van KPN en een gunstiger fiscaal regime in Nederland voor toekomstige managers goed uitpakken. Dit kan leiden tot een politieke discussie: in België gelden strengere regels voor opties dan in Nederland.

Een bijzondere complicatie vormen de ruim 15.000 (van de ruim 22.000) Belgacom-employees die nog een semi-ambtenarenstatus hebben. Het gaat om de werknemers die in de vaste telefonie werken, de overigen in de mobiele en internetsector hebben andere contracten. Die status betekent vooral werkzekerheid tot het eind van de loopbaan. ,,Het enige dat ons interesseert zijn de rechten van het personeel'', zegt bestuurder Jean Scaillet van de vakbond voor overheidsdiensten CGESP. ,,Wij willen een equivalent van onze rechten.''

Belgacoms Amerikaanse aandeelhouder, het telecombedrijf SBC (35 procent), wil zich snel uit Europa terugtrekken, zo werd onlangs bekend, en zal daarom waarschijnlijk niet dwars liggen bij een eventuele fusie. De relativerende woorden die van de kant van SBC volgden op het bericht worden bij Belgacom niet serieus genomen. Singapore Telecom, dat een belang heeft van 27 procent, is echter terughoudend over een alliantie Belgacom/KPN wegens de financiële risico's. Een ding staat vast: de Belgische regering en Belgacom hebben minder haast dan KPN.

Centrale figuur in het dossier is bestuursvoorzitter Goossens. Hij kreeg alom waardering door Belgacom vanaf 1995 tot een meer dynamischer bedrijf om te vormen. Door managementervaring in de Verenigde Staten (Texaco) en in de Europese telecomsector (Alcatel) is hij anderen de baas. In de Belgacom-top wordt Goossens als ,,briljant onderhandelaar'' maar ook als iemand met een ,,groot ego'' gezien.

Goossens passeert veelal de eerst verantwoordelijke minister Daems en heeft direct contact met Verhofdstadt, Vande Lanotte en Onkelinx (Werkgelegenheid). Bij Belgacom klinkt het verwijt dat op Daems' ministerie de kennis ontbreekt. Bovendien zou Daems zich te veel willen revancheren voor Sabena en daarom op een snelle deal met KPN uit zijn.

Goossens wil dat Belgacom in de nieuw te vormen onderneming een gelijkwaardige positie krijgt wat betreft het management. Hiermee wil hij de financiële risico's voor Belgacom indammen, zeggen ingewijden. De nieuwe onderneming zou haar statutaire vestiging in Nederland krijgen maar de hoofdzetel zou in Brussel komen. Dat Goossens dan zelf de leiding neemt, spreekt voor hem vanzelf.