Grauwsluier over de akkers

Goudgeel graan dat wuift in de wind en golvende heuvels vol sappige groente tref je niet aan in het Amerikaanse boerendrama Country (1984). Geen kleurenfilters en zwaaiende boerinnen, maar koppigheid, huiselijke ruzies en vuile handen.

De meeste regisseurs van boerendrama's weten dat ze ten behoeve van de geloofwaardigheid hun hoofdpersonen moeten laten ploeteren, bij voorkeur in een mooi decor, zodat het landschap in ieder geval zijn handen in onschuld kan wassen. Zoals bijvoorbeeld in de recente Franse film C'est quoi la vie? waarin een boer zich ophangt, met op de achtergrond een oogverblindend Arcadia. Ontroerende kitsch.

In Country hangt een grauwe sluier over de akkers. Zelfs de all American pancakes die door de met krulspelden afgedekte moeder zijn gebakken, worden met weinig smaak opgegeten aan de keukentafel.

Medeproducente Jessica Lange is geknipt als die boerin: wijs en strijdlustig, maar ook lichtgeraakt en uitgeteld. Zeulend met een kindje op haar arm probeert ze de boerenstand in Dakota te redden uit de klauwen van de rekenheren met stropdas, die geen kaas hebben gegeten van het boerenleven, maar wel de macht bezitten om voor een groot aantal bedrijven de geldkraan dicht te draaien.

Onder de welluidende titel Oogst der gramschap werd Country in Nederland uitgebracht en de vertaler sloeg daarmee de spijker op zijn kop. De toorn der boeren kan grote vormen aannemen, ook in deze film.

De woede wordt voorafgegaan door een periode waarin de gedupeerde boeren liever zwijgen dan het risico lopen hun inboedel te moeten verkopen. Die kortzichtigheid wordt doorbroken door onze bescheiden heldin, tussen het jassen van de piepers en het bakken van de hamburgers in.

De `eeuwige strijd tegen de natuur' kan ze nog wel aan, maar de strijd tegen haar eigen soort behoeft een grotere listigheid. Afgezien van een paar volvette clichés over het boerenleven (,,Je bent een boer, dus je hebt het je hele leven moeilijk gehad''), weet de film dat geworstel tussen de soorten ongekunsteld in beeld te brengen.

Regisseur Richard Pearce leerde het vak dan ook als assistent bij D.A. Pennebakers cinéma vérité-klassieker Don't Look Back (1967). Daarnaast was hij cameraman bij Oscar-winnende documentaires als Woodstock en Interviews With My Lai Veterans (beiden 1970). Ook in Country koos hij niet voor cinematografisch vertoon, maar voor doffe graankorrels die door niemand worden opgepoetst.

Country (Richard Pearce, 1984, VS), Canvas, 21.05-22.55u.