Pillen voor de pastor

Per zuchtende stoomtrein naar verre oorden, met een Amerikaanse slee het continent over of desnoods in de hondenslee de weg naar de einder volgen. Filmmakers zijn dol op vervoersmiddelen. Ze vormen vaak een perfecte aanleiding om mooie locatieplaatjes te schieten en de reizen die erin worden gemaakt zijn onverslaanbare metaforen voor de levenswandel.

Regisseur Peter Lindholm reserveerde in de vierdelige dramaserie Lilli een prominente bijrol voor een minder heroïsch vervoersmiddel: de metro in Helsinki. In tientallen shots zit het titelpersonage te schommelen onder steriele tl-balken, niet op weg naar onbekende verten vol avontuur, maar eeuwig gevangen in een ondergronds rondje rond de kerk.

Die alledaagse symboliek past prima bij de kleinschaligheid van het drama. In Lilli wordt niet groots en meeslepend geleefd en geleden. De wereld staat niet op zijn kop, enkel het leven van de hoofdpersoon. En dat is ook nog eens iemand die predikant is en er dus bij voorbaat geen ruig leven op na houdt.

Lilli wordt na haar studie theologie aangesteld als hulppredikant in een achterstandswijk in de Finse hoofdstad. Geconfronteerd met drugscriminaliteit, alcoholisme, huiselijk geweld en torenhoge werkloosheid zet de jonge en ietwat naïeve vrouw zich met hart en ziel in voor de minder bedeelden. Vanaf dag één wordt ze echter tegengewerkt. Haar conservatieve collega's steken hun afkeer van een vrouwelijke geestelijke niet onder stoelen of banken. En haar continu zuurtjes sabbelende baas laat geen mogelijkheid voorbijgaan om haar te kleineren.

De parochianen leunen zwaar op Lilli. Junkie Ilona legt een steeds dwingender claim op haar en ze raakt betrokken bij een scheidingsdrama. De beginnende pastor slikt op den duur handenvol pillen om de stress de baas te blijven. Ze vervreemdt van de enige mensen op wie ze kan terugvallen, haar broer, schoonzus en de beeldhouwer Rudolf met wie ze gaandeweg een relatie krijgt.

Regisseur Lindholm schetst in vier uur tijd de anatomie van een burn-out. Het knappe eraan is dat hij dat doet zonder huilerig te worden. Ellende wordt zelden expliciet getoond; drank- en drugsmisbruik worden wel gesuggereerd maar nergens is een fles of naald te zien. Ook geweld vindt plaats buiten het zicht van de camera. Slowmotion, beeldvervorming en kleurenfilters bewaart Lindholm exclusief voor het absolute hoogtepunt van Lilli's crisis.

Na de vier delen te hebben uitgezeten komt het slot echter wel heel abrupt en dat doet afbreuk aan de geloofwaardigheid. Want amper vijf minuten voor het einde begint de zon weer te schijnen in Lilli's leven en liggen baan en liefde voor het oprapen.

En dat terwijl ze vlak daarvoor nog op het punt stond om te springen voor de metrowagons waarin ze zoveel uren tobbend heeft rondgereden.

Lilli, IKON, Ned.1, 23.14-0.04u.