De lijkenberger

,,Bijna elke nacht hebben we er wel een.'' Hij klopt op de kist. ,,Deze hebben we vanochtend geborgen. Heeft zich doodgezopen''. Hij gebaart zijn personeel dat het lijk weg kan. Twee medewerkers schuiven de kist in een bestelwagen en nokken af naar het zwerverskerkhof, zo'n twintig kilometer buiten Asunción. Roberto is gespecialiseerd in zwerflijken. Als de politie een dode zwerver vindt, wordt hij gebeld voor het vervoer naar het gemeentelijk mortuarium. Een paar dagen later, als het lijk wordt vrijgegeven, wordt het op het speciaal voor zwervers bestemde kerkhof begraven.

De zaken gaan goed. De laatste paar jaar is het aantal zwerflijken toegenomen. Borgen ze vijf jaar geleden zo'n honderd lijken per jaar, nu zitten ze tegen de honderdvijftig. ,,Dat komt door het toenemend drugsgebruik en het feit dat er steeds meer daklozen bijkomen die hier hun geluk beproeven en stuklopen.''

Vooral het aantal jonge lijken neemt toe. Wegens de armoede en uitzichtloosheid in de provincie trekken steeds meer jongeren naar de grote stad. De meisjes redden het nog wel in de huishouding of prostitutie, maar de jongens komen al gauw in de drugscriminaliteit terecht – met alle risico's van dien. Laatst hadden ze nog een lijk van hooguit dertien. De naald lag er nog naast. ,,Hij was net zo oud als hem''. Hij trekt een foto uit zijn zak, laat me zijn jongste zoon zien en valt stil. ,,Maar ja, die moeten ook worden begraven.'' Hij komt tot bedaren en bergt de foto op.

Zijn bergtarief is 200 dollar per lijk. Maar daar moet alles van worden betaald: de ritten naar het mortuarium, de kist, de laatste tocht, de benzine, de auto, het personeel. Een vetpot is het niet. Daarom doet hij er sinds een paar jaar gewone lijken bij. Die leveren meer op. Hij troont me mee naar achteren en laat me een aantal bidprentjes van normale doden zien. ,,Daar valt nog eer aan te behalen, de familie komt en er wordt gerouwd en gebeden. Maar met hen'', hij wijst naar het lijk in de bestelwagen, ,,is het alsof ze er nooit zijn geweest. Geen rouwer die zich meldt. Moederziel alleen nokken ze af.''

Om hun dood wat menselijker te maken, bedenken ze de laatste tijd namen en geboortejaren voor de kruizen op hun graf. Vooral bij jongeren, die meestal geen identiteitspapieren hebben, doet het pijn om ze zo maar onder de grond te stoppen.

De telefoon gaat. Het is het mortuarium. Of hij de maat kan komen opnemen van een lijk dat morgen wordt vrijgegeven? ,,De plicht roept, buitenlander.'' Hij slaat me op de schouder en stapt in zijn bestelwagen. Een nieuw lijk wacht.