Python-team met schmink, staart en snorharen

Het is even wennen. Niet alleen voor iedereen bij wie de sublieme illustraties van Ernest H. Shepard op het netvlies staan gebrand, maar ook voor de preciezen die hun literatuurverfilmingen het liefst zo letterlijk mogelijk hebben. Want de live action-film van The Wind in the Willows wijkt nogal af van het beroemde boek van Kenneth Grahame uit 1949. De poëtische dromerigheid van de avonturen van Mol, Rat, Pad en Das heeft plaats gemaakt voor Engelse humor en de losse verhalen van het origineel zijn samengevoegd in één duidelijke plot: hoe Pad van Paddenburg zijn voorouderlijk huis dreigt kwijt te raken, maar samen met zijn bezit wordt gered door zijn vrienden.

Liet Kenneth Grahame de dieren in zijn boek praten en handelen als mensen, regisseur Terry Jones (bekend als de dikkige man van het Monty Python-team) doet het omgekeerde. Zelf gebruikt hij alleen wat groene schmink op zijn gezicht om te laten zien dat hij Pad is; zijn mede-Python Eric Idle heeft als Rat genoeg aan een paar snorharen en een lange staart. Geen wonder dat de dierenacteurs heel natuurlijk mengen met de andere leden van de cast – onder wie John Cleese als `advocaat à charge', Michael Palin in een glansrol als geanimeerde zon, Stephen Fry als rechter, Nigel Planer (The Young Ones) als autoverkoper en Julia Sawalha (Absolutely Fabulous) als wasvrouw in de gevangenis waarin Pad terechtkomt wegens roekeloos rijden.

The Wind in the Willows, die in Nederland nooit de bioscoop haalde, is een kinderfilm die bijna kopje onder gaat in zijn charme. Behalve een verhaal over vriendschap-tegen-de-klippen-op en de strijd tegen meedogenloze projectontwikkelaars (wezels die van Paddenburg een hondenvoerfabriek willen maken), biedt Jones in zijn vierde soloregie verrassende animaties, korte vrolijke liedjes, een dansje in de rechtszaal en niet te vergeten een showballet van ongure figuren. Maar telkens wanneer het te lief en aardig dreigt te worden, gooit Jones er wat pythonesk venijn doorheen. Zo doet de nachtelijke wezelinval in Paddenburg denken aan het angstaanjagende begin van Brazil van Terry Gilliam (Jones' co-regisseur bij de Python-films) en een scène met een reusachtige gehaktmolen aan Chaplins Modern Times. Volwassen filmliefhebbers kunnen bovendien lol beleven aan Jones' parodie op Richard III van Richard Loncraine (1995): een bijeenkomst van als fascisten uitgedoste wezels, die uitmondt in het alle-leeftijdenequivalent van de Nacht van de Lange Messen.

The Wind in the Willows (Terry Jones, GB, 1996), zaterdag, Net5, 18.50-20.30u.