Belgacom tussenstap voor KPN

Het met schulden beladen KPN en het relatief schuldenvrije branchegenoot Belgacom zijn sinds enige tijd verwikkeld in serieuze fusiegesprekken. Mocht deze nieuwe combinatie ontstaan, dan is het slechts een tussenstap. ,,Twee keer klein, blijft klein.''

De lamme helpt de blinde. Zo is aan te kijken tegen de mogelijke fusie tussen de telecombedrijven KPN en Belgacom. KPN is lamgeslagen door de hoge schuldenlast en de verschrompelde beurskoers. Belgacom is nooit meer dan een onbeduidende speler geweest die zich altijd in de zijlijn heeft opgehouden van het Europese consolidatieproces.

Nu lijken ze tot elkaar veroordeeld, waarbij zelfs het – in omzet gemeten – twee keer zo kleine Belgacom de macht in handen heeft. Wie immers de voorman levert, naar verwachting de Belg John Goossens, deelt de lakens uit.

Bovendien heeft Belgacom, voor iets meer dan de helft in handen van de Belgische overheid, nauwelijks schulden (een kleine miljard euro) in tegenstelling tot KPN (23 miljard euro) en ligt de geschatte marktwaarde van Belgacom, de onderneming heeft geen beursnotering, bijna twee keer zo hoog als die van KPN. Daarnaast schrijft Belgacom, waarvan aandeelhouders als het Amerikaanse SBC en Tele Denmark naar verluidt hun stukken willen verzilveren, zwarte cijfers.

Een samengaan van beide bedrijven brengt een aantal sterke marktposities met zich mee. Op het vaste net zijn KPN en Belgacom tezamen heer en meester in Nederland en België. Voor mobiele telefonie geldt hetzelfde: KPN Mobile en Proximus (75 procent Belgacom) staan in eigen land eenzaam aan de top, net zoals de internetaanbieders van beide ondernemingen Planet Internet (KPN) en Belgacomnet.

Maar een samensmelting betekent ook pijn nemen, met name voor KPN. De Nederlanders zijn in België actief met vaste telefonie, mobiel bellen en internet omdat ze het buurland enkele jaren geleden bestempelde tot hun thuismarkt. Voor een groen licht bij een fusie zullen de kartelautoriteiten dan ook voorwaarden stellen. Aangezien KPN op alledrie de markten zwakker staat dan Belgacom, zullen de Nederlanders hun bedrijven in de etalage moeten zetten.

Dat zal kapitaal in het laatje brengen, maar een boekverlies lijden is daarbij onvermijdelijk. De waardering voor internetbedrijven verkeert nog altijd op een dieptepunt en ook de belondernemingen zijn sterk geslonken in waarde. Op mobiel gebied heeft KPN in België naar schatting zo'n 1,5 miljard euro geïnvesteerd. De investeringen voor internet – KPN is met Planet de nummer twee op de Belgische markt – en het vaste telefoonnet liggen aanmerkelijk lager.

Naast de lage opbrengsten is er nog de vraag wie deze relatief zwakke activiteiten wil overnemen, en met name het mobiele bedrijf. De grootste mobiele aanbieder ter wereld Vodafone, dat de resterende 25 procent in Proximus houdt, zou geïnteresseerd kunnen zijn. Maar de vraag is of het Britse bedrijf een minderheidsbelang opgeeft in de Belgische marktleider voor een 100 procents belang in de nummer drie.

Marktvorsers zijn het er roerend over eens dat een mogelijke fusie niet wordt geboren uit strategische overwegingen. ,,De fusie heeft een zuiver financiële reden'', weet een ingewijde. ,,Het zorgt voor lucht waardoor heel even rust bij KPN ontstaat.'' Hoewel een fusie met de Belgen in absolute zin de schuld niet doet verminderen, staan er bij een samensmelting meer bezittingen tegenover de schuldenlast. Kredietbeoordelaars zijn daarmee te plezieren en dreigende verlagingen van hun ratings, met als gevolg hogere rentelasten, zijn daarmee afgewend.

Fuseren met de Belgen is slechts een tussenstap, stellen ingewijden. ,,Twee keer klein, blijft klein.'' België en Nederland zijn twee postzegellanden binnen Europa die geen vuist weten te maken tegen mastodonten als France Telecom en Deutsche Telekom met hun enorme thuismarkt. Een overname van de nieuwe combinatie KPN-Belgacom zal de volgende zet zijn die de schakers in de telecombranche zal bezighouden. Maar wie wil dit visje hebben? Daar beginnen de meningen uiteen te lopen, hoewel drie namen voortdurend opduiken: France Telecom, Deutsche Telekom en het Spaanse Telefónica.

De Duitsers worden met name genoemd vanwege de Oost-Europese activiteiten die KPN nog bezit. Deze kunnen de huidige posities van Deutsche Telekom versterken. Een ingewijde serveert dit scenario af. ,,Deutsche had al eerder een bod kunnen uitbrengen op deze bedrijven omdat ze al een tijdje te koop staan.'' Bovendien levert overname kartelproblemen op met mobiele telefonie in zowel Duitsland als Nederland. Deutsche Telekom controleert in Nederland Ben en KPN controleert in Duitsland E-plus, naast in eigen land ook nog eens marktleider te zijn.

Telefonica en France Telecom zijn daarom betere kandidaten. ,,E-plus is de troefkaart van KPN'', stelt een kenner. Zowel de Fransen als Spanjaarden hebben met mobiele telefonie een zwakke positie in Duitsland, de belangrijkste en grootste telecommarkt van Europa, omdat zij ieder een minderheidsbelang houden in consortia. E-plus inlijven staat bovenaan hun verlanglijst.

Vooral voor France Telecom is de combinatie KPN-Belgacom aantrekkelijk. Het Franse concern is, in tegenstelling tot Telefónica, in Nederland en België actief, maar daar weinig succesvol. Zie bijvoorbeeld Dutchtone in Nederland. Er is voor Parijs slechts één, maar majeure donkere wolk aan de lucht. France Telecom is al overladen met schuld. Hoe moet een dergelijke overname worden gefinanierd? ,,Hier komen geen contanten aan te pas, dit gaat door een aandelenruil.''