Vertraging dreigt voor bergers Koersk

De Nederlandse bergers van de Koersk zijn er niet zeker van dat ze de gezonken Russische kernonderzeeboot inderdaad in september kunnen lichten. ,,Er hoeft maar iets te gebeuren en we zitten achter op schema'', zei directeur H. van Rooij van onderaannemer Smit International gisteren in Moskou.

Op een drukbezochte persconferentie in Moskou lichtten Mammoet en Smit International gisteren samen met hun Russische opdrachtgevers de berging toe. ,,Wij hadden het liever niet al in september gedaan, maar het moet dit jaar'', zei Van Rooij na afloop.

Wat gebeurt er als het niet lukt voor september? ,,Daar hebben we geen antwoord op.'' In de maand oktober kan er volgens deskundigen niet meer veilig worden geborgen, omdat het in de Barentszzee dan erg kan spoken. Bestuursvoorzitter F. van Seumeren van Mammoet zei: ,,Alles hangt af van het weer. En als we het dit jaar niet halen? Daarover kan ik niets zeggen.''

Vorig jaar augustus zonk de onderzeeboot Koersk, waarbij alle 118 opvarenden omkwamen. De Koersk ligt nu op 108 meter diepte, 300 kilometer ten noordoosten van Noorwegen.

Het lichten van de 155 meter lange, 18,2 meter brede en 9.000 ton wegende Koersk wordt een complexe operatie. Als alles volgens plan verloopt, verheft de gezonken Russische onderzeeboot Koersk zich eind september als een reusachtige marionet van de bodem van de Barentszzee.

De Koersk hangt dan aan 26 dikke kabels, verbonden met 26 kranen die in rijen staan opgesteld op een kolossaal ponton. Binnen tien uur moet de Koersk aan de oppervlakte komen.

Eind juni varen de eerste schepen vanuit Rotterdam naar de Barentszzee. Zij voeren de eerste fase uit: het afzagen van het beschadigde voorstuk van de Koersk, het voormalige torpedoruim.

Van Seumeren ontkende op de persconferentie dat dit deel van de operatie wordt ingegeven door een Russische wens tot geheimhouding. ,,Het voorstuk is kapot. Als je het lift, kan het breken. We laten het puur uit lift-technische overwegingen nog even liggen.''

Na het verwijderen van het voorstuk boren duikers 26 gaten in de buiten- en binnenhuid van de Koersk. Daarna begint de taak van `de Giant', een ponton van 140 bij 36 meter met 26 hijskranen die elk 900 ton kunnen liften. Eind augustus vertrekt de Giant naar de Barentszzee. Het ponton wordt ter plekke met acht ankerkabels in de zeebodem verankerd en kan in theorie zijn werk doen bij een golfslag van maximaal 2,5 tot 3 meter. Duikers bevestigen pluggen in de 26 gaten.

Daarna kan in theorie het hijsen beginnen, met een snelheid van maximaal twaalf meter per uur. De kabels bestaan uit 54 staaldraden. Ze worden door een hydraulische cylinder geleid, die de kabels om beurten onder en boven vastklemt. Het hijsen valt te vergelijken met touwklimmen. Eenmaal boven wordt de Koersk tegen de onderkant van de Giant geklemd, die nu voor dat doel aan de onderkant wordt uitgehold in Amsterdam.

Vervolgens vaart de Giant naar Moermansk, waar de laatste fase van de operatie begint. Om de Giant iets op te heffen – het schip past anders niet over de drempel van het droogdok aldaar – worden er twee hulppontons onder de zijkanten van de Giant geplaatst. Op de animatie leek de operatie een peulenschil.