Leugendetector bij zedenzaken

De grootste rijksinrichting voor de behandeling van plegers van seksuele misdrijven gaat de leugendetector inzetten. Daarmee moet beter kunnen worden voorspeld of delinquenten opnieuw strafbaar gedrag zullen vertonen.

Het forensisch psychiatrisch centrum Veldzicht in Balkbrug, de zwaarst beveiligde tbs-kliniek van Nederland, zal vanaf volgend jaar een groep van zo'n honderd seksuele delinquenten periodiek ondervragen met behulp van een leugendetector. De leider van het voor Nederland geheel nieuwe onderzoek, psycholoog F.J.G. Buschman, verwacht dat met behulp van zogeheten polygrafische interviews er ,,een aanmerkelijke verbetering'' zal optreden in het voorspellen van nieuwe seksuele misdrijven na een behandeling. Nu gaat ongeveer 35 procent van de delinquenten na het beëindigen van een gemiddeld zesjarige tbs-behandeling opnieuw in de fout.

De leugendetector, die alleen op vrijwillige basis bij delinquenten zal worden gebruikt, meet hoe bloeddruk, hartslag, transpiratie en huidelektriciteit reageren op bepaalde vragen. Door bijvoorbeeld een pedofiel te ondervragen over omgang met kinderen of een verkrachter met een drankprobleem over zijn gebruik van alcohol, denken de behandelaars beter te kunnen vaststellen of een delinquent foute gewoontes kan beheersen.

,,Het gaat om het controleren van reclasseringsvoorwaarden. We willen toetsen of iemand in zijn fantasie al weer bezig is een seksueel misdrijf te plegen'', zegt Buschman, hoofdbehandelaar van de afdeling seksuele delinquenten. ,,De delinquent heeft een probleem als hij weet dat wij op het punt staan bepaald gedrag te ontmaskeren.''

Vervolg LEUGENDETECTOR: pagina 3

Zedendelinquent vaak geraffineerd

Vervolg van pagina 1

Volgens hoofdbehandelaar Buschman zal het lichaam van de seksuele delinquent ,,onwillekeurig reageren als via een bepaalde ondervraging riskant gedrag duidelijk wordt.''

Plegers van seksuele misdrijven zijn volgens hem als geen ander in staat tot een dubbelleven. ,,Je ziet niets aan ze. Ze hebben fantasieën waar ook hun naaste omgeving niets van weet. Een pleger van seksueel misbruik gaat vaak uiterst geraffineerd te werk'', zegt Buschman.

Op Veldzicht huldigt men de opvatting dat het uitvoeren van een seksueel delict doorgaans in een aantal fases wordt opgebouwd. Als spanning en frustraties toenemen, gaat een dader zijn te plegen misdrijf, zijn agressie steeds meer rechtvaardigen. Hij isoleert zich ook nadrukkelijk.

,,Als een delinquent zijn tbs-maatregel beëindigd wil zien, moet hij leren die fases zelf te ontdekken. Zo kan hij zichzelf ook controleren. De leugendetector kan hier een belangrijke rol spelen.''

Een van de dingen die in de tbs-behandeling een belangrijke rol spelen, is dat de pleger van een seksueel misdrijf wordt geleerd ,,emotionele verantwoordelijkheid te nemen'' voor zijn daad. Hij moet niet langer zeggen: het is de schuld van het slachtoffer of zijn omgeving dat hij zich aan een ander vergrijpt. Om te kijken of de behandeling op dit punt is aangeslagen, moet de delinquent een examen doen. Ook op dit punt verwacht Buschman veel heil van de leugendetector.

Buschman baseert zijn positieve verwachtingen over het gebruik van de leugendetector op ervaringen in de Verenigde Staten en in Engeland, waar sinds een jaar geëxperimenteerd wordt met de leugendetector als behandelmiddel voor zedendelinquenten. Voor die tijd werd de leugendetector alleen gebruikt als bewijsmiddel, om te peilen of verdachten een eerlijk antwoord geven op de vraag of zij een delict hebben gepleegd.