53 MIDDEN-WESTEN

Phileas Fogg deed het in 80 dagen, Bill Clinton in 80 scharrels. De Achterpagina gaat in 80 hits de wereld rond. Vandaag de 53ste etappe: kriskras door de Midwest.

Stel, je bevindt je op 24 uur gaans van Tulsa. Waar ben je dan? De vraag is niet onbelangrijk, want in het beroemde liedje van Gene Pitney (een hit in april 1964) ontrolt zich op die plaats een drama. Een man is op weg naar zijn geliefde in Tulsa, in het noordoosten van Oklahoma; maar zonder dat hij er op uit is, wordt hij in een hotel langs de snelweg verliefd op een andere vrouw. Het is een klassiek geval van kruisende levenspaden: de man kiest voor de nieuwe geliefde en kan zijn echtgenote (of vriendin) alleen nog toezingen dat het allemaal maar weinig heeft gescheeld: `Oh, I was only twenty-four hours from Tulsa/ Ah, only one day from your arms.'

Pitney's schuldbewuste `Twenty-Four Hours From Tulsa', dat werd gecomponeerd door Burt Bacharach en Hal David, kan zich onmogelijk in Oklahoma hebben afgespeeld. Zelfs als je ervan uitgaat dat de ik-figuur van plan was om een gat in de dag te slapen en met een slakkengangetje over de kleine weggetjes rijden, dan nog moet hij op ten minste 1.200 kilometer van Tulsa hebben gezeten. In Gallup, New Mexico, bijvoorbeeld – als hij vanaf de westkust over Route 66 reisde. Of in Duluth, Minnesota, als hij in het noorden rondreed. Of in Knoxville, Tennessee, als hij uit het oosten kwam.

Gene Pitney zong dus eigenlijk niet over het Midden-Westen. Maar gelukkig zijn er genoeg artiesten die de `central states' en de `great plains' tussen de Rocky Mountains en de Mississippi wél in een liedje vereeuwigd hebben. Zelfs als we Ria Valk niet meerekenen zij bezong in 1964 met `De sheriff van Arkansas is een lady' de meer zuidelijk gelegen thuisstaat van de latere president Bill Clinton blijven er grootheden over als Roger Miller (`Kansas City Star'), Glen Campbell (`Wichita Lineman') en Jerry Lee Lewis (`What's Made Milwaukee Famous'). Hits in de Nederlandse Top 40 hebben ze er niet mee gehaald; het is opvallend hoe weinig weerklank de liedjes over het vlakke agrarische landschap van de Midwest hebben gevonden in het zo vergelijkbare Holland. Zelfs de titelsong van de Rodgers & Hammerstein-musical Oklahoma!, in 1955 succesrijk verfilmd door Fred Zinneman, kwam nooit in de Top 40.

De enige hit – om niet te zeggen evergreen – die de Midwest heeft opgeleverd, is `Kansas City', de bewerking van een oud bluesnummer met de titel `K.C. Loving'. De stad uit de titel, gelegen waar de Kansas en de Missouri tezamen stromen, was in de jaren dertig een belangrijk centrum van de (bigband-)jazz. Geen wonder dat de R&B-artiest Wilbert Harrison schreef dat het een stad was om naar terug te keren. `Ah, Kansas City/ Going to get my baby back home' zong hij in 1959 met bescheiden succes (een 15de plaats in de Nederlandse hitlijsten), en velen zouden het hem nazingen – vooral nadat het songschrijversduo Leiber & Stoller er met een paar kleine ingrepen een rock `n' rollklassieker van had gemaakt. `Kansas City' werd opgenomen door onder meer Little Richard, Brenda Lee, The Beatles, James Brown en Graham Parker. Trini Lopez bereikte er in Nederland in 1964 nog een zesde plaats mee.

Het indringendste beeld van de Midwest werd trouwens opgeroepen in 1982, door een artiest die pas jaren later grote hits zou scoren: Bruce Springsteen. Op de elpee Nebraska gaf hij een somber beeld van Amerika na de economisch funeste jaren zeventig. Hij zong over fabrieksarbeiders die ontslagen worden en uit wanhoop een halsmisdaad plegen; over scharrelaars die hun laatste geld vergokken; over dromers die zweren dat ze nooit meer in een tweedehands auto zullen rijden. En in het titelnummer van Nebraska beschreef hij het zinloze geweld van een natural born killer, die samen met zijn vriendinnetje van Lincoln, Nebraska naar de badlands van Wyoming rijdt en iedereen op zijn weg door het hoofd schiet. Opwekkend is het allemaal niet, maar wat kun je anders verwachten van een zanger die met `The River' (1981) een hartverscheurende ballade over het geknakte leven van een arbeidersjongen uit Johnstown, Nebraska – een van de deprimerendste teksten van de popmuziek schreef. En nu we het toch over geografische kwesties hebben: aan welke rivieroever zal `The River' zich hebben afgespeeld die van de Platte of de Missouri?