Michael Cunningham leidt een jaren-30-klassieker in

Bescheidenheid is misschien een reden waarom Glenway Wescott (1901-1987) het in de Amerikaanse literaire wereld van de jaren dertig niet heeft gered. Hij verkeerde weliswaar in kringen rond Gertrude Stein en Ernest Hemingway maar viel niet op, omdat hij overschaduwd werd door de meer flamboyante persoonlijkheden. Diezelfde bescheidenheid is tegelijkertijd misschien wel de reden dat Wescotts The Pilgrim Hawk nu zo overtuigend overkomt. Er staat geen woord te veel in deze kleine roman, geschreven in een zorgvuldige en subtiel ritmische stijl.

Het verhaal is op het eerste gezicht onspectaculair: het beschrijft hoe iemand getuige is van een Iers echtpaar dat in Frankrijk bij een Amerikaanse vriendin op bezoek gaat. De Ierse vrouw, Madeleine Cullen, is valkenier en getrouwd met een goedmoedige drinkebroer die zich verveelt totdat de fles op tafel komt.

De valk is de eigenlijke hoofdpersoon van het verhaal en staat symbool (want een valk in de literatuur is altijd een symbool, zoals Michael Cunningham in zijn inleiding opmerkt) voor individuele vrijheid versus gevangenschap, passie tegenover beheersing. Het beest laat zich weliswaar gevangennemen en temmen, maar neemt daarna eigenlijk wraak op de valkenier door zich niet meer voort te planten. Zo kan de individuele vogel misschien tam worden gemaakt, maar de diersoort zal altijd wild blijven en de valkenier kan elke keer opnieuw beginnen. Ook Madeleine Cullen is uiteindelijk eerder de gevangene van haar valk dan andersom.

Dit is althans de visie van de verteller, die zichzelf en de lezer waarschuwt voor de vereenvoudigende blik. Hij wil graag alles begrijpen maar `men kan alleen de bescheiden feiten vervangen door grote vermoedens, de kleine gebeurtenissen door grootse verlangens, en dat eenvoud noemen'. Eerder al had hij opgemerkt dat het belangrijk is om op kleine dingen te letten: `In de regel bedoelen mensen veel meer dan ze zelf begrijpen'.

The Pilgrim Hawk vertoont veel overeenkomsten met Sandor Márais Gloed: een verhaal dat zich langzaam voortbeweegt maar dat onder de oppervlakte en in een prachtige stijl de grote thema's behandelt. Dit boek van Wescott verdient hetzelfde succes.

Glenway Wescott: The Pilgrim Hawk; A Love Story. New York Review Books, 108 blz. ƒ33,95