Meevallers

Hilversum gaat in de zomer steeds korter op slot. Dit is het seizoen van de meevallers op televisie. Dankzij de concurrentie met de commerciële televisie en betere net-coördinatie zijn er elke nieuwe zomer minder herhalingen op de publieke netten. Twee jaar geleden moest de publieke kijker het in juni doen met herhalingen van Inspector Morse en lange Franse films met inspecteur Maigret. Vorig jaar ging rond deze tijd alle energie naar het EK-voetbal met de krampachtige vrolijkheid van Huis van Oranje en daarna viel er een oorverdovende stilte. Deze zomer heeft de Evangelische Omroep op woensdag op Net 1 een nieuwe serie fictieve docu-tragedies over boeren die het niet meer kunnen bijbenen: In goede aarde. Sommige verhalen zijn aangrijpend. Bijvoorbeeld de tot over zijn nek verhypothekeerde varkensboer zonder uitbreidingsvergunning, de zieke boer zonder familie. De menselijke kant van economische stilstand en achteruitgang.

Het boeiende discussieprogramma Rondom Tien draait nog op volle toeren, Het andere gezicht brengt nieuwe portretten. Nieuwe documentaires, van BNN over de dilemma's van vrouwenbesnijdenis, van de VPRO over de dagelijkse last van lawaai, afgelopen maandag. De geërgerde man die wel een moord zou kunnen plegen op zijn buurvrouw die met hoge hakjes tikt, nooit met een ander op één kamer zou kunnen slapen en zijn bord altijd op een handdoek legt om zelf geen lawaai te maken zou een karakter van Koot en Bie kunnen zijn.

Jacobien Geel had een wisselvallige, te weinig analytische serie over rituelen. Hoogtepunt vond ik het zelfverzonnen, dubbele huwelijksritueel. Anna aanbad een Mariabeeld ,,oh, ik voel me zo rijk'', Jan deed in hindoe. En toen ik daar in de slotceremonie de familie en kennissen in die kolossale landhuistuin in het avondlicht hand in hand in een kring eerbiedig ,,aoum'' zag roepen om het bruidspaar te plezieren, dacht ik aan Oud Geld en de scherpe scènes die scenariste Maria Goos uit zo'n ritueel zou maken. Televisie kan prachtig zijn, ook in de zomer.

Er ligt ook wel wat stil. Talkshow Barend en Witteman staakt sinds eind mei en Barend en Van Dorp is met vakantie, twee avondlijke oriëntatiepunten. Op zondag is er geen Netwerk, hoewel er aan nieuws geen gebrek is. Interessant om te onderzoeken of er rond zomertijd minder hypes zijn omdat er minder media in de lucht zijn die elkaar herhalen. Of misschien juist meer hypes omdat er met zoveel journalisten op vakantie te weinig verschillende berichten zijn geproduceerd om te worden herkauwd, zodat iedereen zich op dat ene itempje concentreert.

Nova hoeft zich niet zoveel zorgen te maken over de concurrentie van Barend en Van Dorp en van een eventuele Late night show op Nederland 2. Nova is het hele jaar in de lucht, terwijl concurrent BVD slechts een maand of zeven draait. De publieke late night show wordt in de gezamenlijkheid ontworpen en dreigt zich te ontwikkelen tot een commissie-rapport in beeld. Bij een grote nieuwsontwikkeling als de uitlevering van Miloševic kan Nova het nog steeds winnen van concurrerende talkshows op dat uur, want die moeten behalve het nieuws amusement, variëteit, muziek en losse grappen brengen. Gasten komen soms nauwelijks aan hun bijdrage toe. Nova kan zich concentreren op eigen primeurs en het nieuws van de avond. Gisteren had Nova van half elf tot half twaalf het zomerse rijk alleen met reportages en juridisch commentaar van deskundige Heikelien Verrijn Stuart en advocaat Wladimiroff. Ze sprongen er allemaal snel en uitgebreid op in, CNN, het Journaal, RTL, Netwerk, met eigen mensen op hun post in Den Haag.

Bij zo'n drukte krijg ik bijna spijt van mijn plan om deze zomer een journalistiek luchtje te scheppen buiten de televisiekamer. Ik ga een maand zelf op onderzoek uit in plaats van commentaar te leveren op andermans werk, daarna volgt de jaarlijkse vakantie. Onderwijl zal een reeks tv-columnisten van week tot week aantonen hoe gemakkelijk ik kan worden gemist.