Het is nog te vroeg om aandelen te kopen

Een omhoog lopende rendementscurve, waarin het verschil wordt verbeeld tussen de rendementen van bedrijfsobligaties met een korte en een lange looptijd, wordt in het algemeen beschouwd als een positieve indicator voor de aandelenmarkt en de economie in zijn geheel. In de VS is dat verschil dit jaar aanmerkelijk groter geworden. Het bedraagt nu zo'n 3,5 procent, een niveau dat eerder bereikt werd in 1982 en in 1991, wat achteraf gezien goede momenten zijn gebleken om aandelen te kopen. De rendementscurve weerspiegelt momenteel de consensus, die uitgaat van een economische groei in 2002 van 3 procent. Maar ditmaal ligt het meer voor de hand dat de vorm van de curve nog eens een kortstondige hype uitlokt dan dat hij de opmaat zal blijken van een langdurige beurshausse.

Volgens HSBC hebben Amerikaanse aandelen de laatste dertig jaar een rendement van 13,6 procent opgeleverd als de rendementscurve omhoog liep. Tenzij de inflatie toeneemt, kunnen beleggers ook profiteren van een combinatie van dalende rentetarieven en afnemende winsten. De afgelopen twee decennia heeft een dergelijke combinatie geleid tot rendementen op aandelen van 30 procent. Op basis van het verleden zou het nu dus veilig moeten zijn om naar de aandelenmarkt terug te keren. Als er maar genoeg mensen zijn die zich door de rendementscurve laten leiden, krijgt deze indicator trekjes van een zichzelf vervullende voorspelling.

Maar beleggers moeten op hun hoede zijn. De Amerikaanse economie heeft nog steeds te kampen met overcapaciteit en een buitensporige schuldenlast. De bedrijfswinsten staan onder druk en kunnen op korte termijn aanleiding geven tot drastische bezuinigingen. De oplopende werkloosheid kan dan tot een stijging van de spaartegoeden en een daling van de consumptie leiden.

De Japanse economie heeft dat in het begin van de jaren '90 ondervonden, toen de rendementscurve ook omhoog liep. HSBC constateert dat in Japan dezelfde combinatie van dalende rentetarieven en winsten sinds 1980 jaarlijks negatieve rendementen op aandelen van gemiddeld 12,5 procent te zien heeft gegeven. De les voor beleggers is dus duidelijk: na grote speculatieve beurshausses is het recente verleden geen betrouwbare gids voor de toekomst.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld