VAKANTIEWERK

Als je in de zomervakantie of na school wat tijd overhebt, kun je een baantje nemen. Maar kinderen jonger dan achttien jaar mogen niet zomaar elk werk doen. De regering heeft allerlei regels gemaakt om te zorgen dat jongeren veilig en niet te lang werken.

Dertien of veertien jaar Als je dertien of veertien bent, mag je na schooltijd in huis of in de buurt betaalde klusjes doen, zoals auto's wassen of oppassen. Dat mag doordeweeks maximaal twee uur per dag en op zaterdag zes uur. Als je besluit aan de slag te gaan om je zakgeld aan te vullen, moet je wel bijhouden hoeveel je werkt, want dat mag in totaal niet meer zijn dan zestien uur per week.

Dit geldt voor de weken dat je naar school moet. In de schoolvakanties mag je iets meer werken: vijf dagen van maximaal zeven uur per dag. Je kunt niet elke vakantie werken, want dat mag maximaal vier weken per jaar. Kennelijk is de regering erg bezorgd dat je het niet te druk krijgt, want tussen twee werkdagen moet je ten minste veertien uur vrije tijd hebben en daar zit je nachtrust bij in. Die bezorgdheid is natuurlijk wel terecht: de schoolvakantie is er vooral om uit te rusten van het zware schoolwerk. Daarom is het ook streng verboden dat je 's nachts werkt en ook op zondag mag het niet. Dertien- en veertienjarigen mogen dus klusjes doen voor buren of familie, maar ze mogen in de vakantie ook als hulpkracht bij een winkel werken, of groente of fruit plukken. Het moet wel licht werk zijn, er moet een volwassene bij zijn en het mag niet in een lawaaierige ruimte zijn, zoals een fabriek.

Vijftien jaar Als je eenmaal vijftien bent, mag je in de schoolvakanties iets meer uren gaan werken, namelijk vijf dagen van acht uur per week. Dat mag maximaal zes weken in een jaar. Je moet dan ten minste twaalf uur verplicht uitrusten tussen twee werkdagen. Je mag heel soms een zondag werken, maar daar zijn wel strenge regels voor. Als je vijftien bent mag je veel meer soorten werk doen. Er hoeft ook niet steeds een volwassene mee te kijken. Je kunt dus bijvoorbeeld kranten bezorgen of vakken vullen in de supermarkt. In een fabriek werken is tot je zestiende verboden.

Controle Alle regels voor bijbaantjes van kinderen staan in de wet en ze worden streng gecontroleerd. Het kan best zijn dat je tijdens je vakantiebaantje een inspecteur op je werkplek tegenkomt. Hij kijkt of je wel oud genoeg bent, maar ook of je wel veilig werkt. Een paar werkzaamheden zijn streng verboden voor jongeren onder de achttien, zoals werken met gevaarlijke stoffen of gevaarlijke machines. Er kan ook worden gecontroleerd of je wel `wit' werkt. Dit betekent dat je baas alles volgens de wet heeft geregeld: je bent verzekerd, je krijgt niet te weinig betaald en je baas betaalt belasting.

Loon en belasting Ten slotte: wat levert al dat zwoegen nou eigenlijk op? Voor dertien- en veertienjarigen geldt geen minimumloonregeling. Als je ouder bent, zorgt die wet er voor dat een baas je altijd een bepaald bedrag per uur betaalt. Maar als dertien- of veertienjarige moet je zélf goed opletten of je niet te weinig betaald krijgt. Eigenlijk moet je ongeveer krijgen wat een vijtienjarige krijgt en dat is volgens de minimumloonregel ongeveer 4,50 gulden per uur. Dat bedrag is `netto', wat betekent dat je er geen belasting meer over hoeft te betalen, maar dat het echt helemaal van jou is. Als je veel minder dan vier gulden per uur op je bankrekening of in je handen krijgt, moet je maar eens rondkijken of er geen beter betaalde baantjes zijn.

Als je baantje is afgelopen, kun je trouwens toch nog je spaarpot spekken. De Belastingdienst geeft je een deel van het belastinggeld terug dat je baas heeft betaald. Het lijkt een beetje raar dat hij je dat niet meteen heeft gegeven, maar het leuke ervan is wel dat je achteraf, terwijl je lekker niets doet, nog wat geld krijgt. Als je een bijbaantje hebt gehad, moet je bij de Belastingdienst een TJ-Biljet bestellen om het geld terug te vragen. Je kunt gratis bellen met (0800) 0543 of het biljet downloaden op www.belastingdienst.nl/jongeren. Als je meer wilt weten, kun je bellen met de Arbeidsinspectie. Daar weten ze of een baantje dat jij op het oog hebt wel veilig is. De inspectie zit bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, op het gratis nummer (0800) 9051.