Revolutie op Catan

Soms valt er zelfs aan perfectie nog iets te verbeteren. Neem het bordspel `Kolonisten van Catan', dat in al zijn spannende eenvoud en elegantie in een mum van tijd een klassiek spel is geworden. Wat zou je daar nog aan sleutelen? De Sterrenvaarders-variant (alleen in het Duits verkrijgbaar) is wel aardig, maar haalt het niet bij het origineel. En de Zeevaarders-uitbreiding is amusant, maar op de lange duur wel erg veel gedoe. Het eenvoudigere, originele spel wint glansrijk. Daarom werd de nieuwste uitbreiding op Catan, `Steden en Ridders', bij ons met enige scepsis ontvangen. Hoop nieuwe dingetjes, ingewikkelde extra regels: mwah.

Die terughoudendheid was volkomen onterecht, bleek al snel. Sterker nog, nu we Steden en Ridders regelmatig spelen, rijst het vermoeden dat we misschien wel (hoe is het mogelijk!) een héél klein beetje waren uitgekeken op het gewone Catan. Het lijkt me dat je niet onmiddellijk met Steden en Ridders moet beginnen, speel eerst maar eens een tijdje gewoon Catan. Maar voor de ervaren spelers is Steden en Ridders een must. Gewoon Catan lijkt ineens leeg en saai.

Steden die van het bord verdwijnen, wegen die ineens weggerukt worden en zelfs nummers die omgewisseld kunnen worden: met de nieuwe uitbreidingsset is Catan een stuk dynamischer geworden. En het belangrijke oude voordeel van het spel, dat je ook bezig bent als je niet aan de beurt bent, geldt nu des te sterker. Want er is nòg meer te innen en nòg meer na te denken (al wordt het spel nooit echt ingewikkeld). En meer dan voorheen kan het spelverloop nu ineens een onverwachte wending nemen. Altijd leuk als je achter staat.

Het basisspel is bij Steden en Ridders hetzelfde gebleven, maar er zijn twee belangrijke toevoegingen. Regelmatig landt een piratenschip op het eiland en dreigen de steden te worden geplunderd. Dat klinkt dramatisch, maar als de spelers genoeg ridders hebben opgebouwd op het bord wordt de aanval eenvoudig afgeslagen, zo niet dan wordt een aantal steden vervangen door dorpen. Dat hakt erin! Boven het kalme bouwen en handelen dat vaak de voortgang van Catan bepaalde, hangt nu een zwaard van Damocles. Een extra dobbelsteen, die telkens wordt meegeworpen, bepaalt de snelheid van het naderende piratenschip.

De andere belangrijke verandering is dat aan de vertrouwde grondstoffen hout, erts en wol `handelswaar-kaarten' zijn toegevoegd. Met die handelswaarkaarten kun je op een bijgeleverd ringbandje (`kalender') rechten opbouwen voor een nieuw soort ontwikkelingskaarten (de oude doen niet meer mee). Dit lijkt ingewikkeld en dat is het ook, maar na een keer spelen is het helder als glas. Vreemd genoeg geldt voor Steden en Ridders een minimum aantal spelers van drie, maar dat is onzin. Net als het gewone Catan (officieel ook minimaal drie spelers) kun je dit spel prima met zijn tweeën spelen.

Steden en ridders, uitbreiding op De Kolonisten van Catan. Vanaf 12 jaar. 999Games, ca ƒ65 - (Alleen te spelen samen met een gewoon Catan-spel.)