REISZIEKTE

Veel kinderen hebben last van wagen- of zeeziekte. Als je hier nooit last van hebt, kun je het gevoel uitproberen. Ga rechtop staan met je voeten iets uit elkaar, wijs met je rechterwijsvinger naar de grond vlak voor je voeten, pak met je linkerhand je rechteroor en trek je kin op je borst zodat je neus naar de grond wijst. Loop nu snel zesmaal om het punt waar je met je rechtervinger naar wijst, ga daarna plotseling overeind staan, doe je armen opzij en wacht af wat er gebeurt. Het voelt alsof je op een deinend schip staat. Als je het een paar keer achter elkaar doet, krijg je knikkende knieën, ga je gapen, breekt het zweet je uit en word je bleek. Je krijgt hoofdpijn en je wordt misselijk.

Dat is bewegings- of reisziekte. Het ontstaat door je evenwichtsorganen die bij je oren zitten. Daar zit een soort stroop in. Als je je hoofd beweegt, klotst de stroop iets langzamer mee en komt het langs een detector die aan je hersenen meldt dat je hoofd beweegt.

Je hersenen merken ook of je met je eigen hoofdspieren beweegt of dat je je hoofd stilhoudt terwijl je ondergrond (bijvoorbeeld een auto) beweegt. In dat laatste geval denken je hersenen dat je misschien wel valt. Want als je een val maakt, beweegt je hoofd ook, maar niet vrijwillig. Als je in een hobbelende auto of op een boot op de golven zit, kunnen je hersenen in de war raken. ,,Vallen we nou'', denken ze. Kennelijk niet, want je steekt niet vlug een arm uit om jezelf op te vangen.

Je hersenen besluiten dan om zich te gaan herprogrammeren, want blijkbaar doen ze iets fout. Jij moet je dan wel even een tijdje stilhouden, want herprogrammeren kost veel energie. Je hersenen maken je daarom expres ziek, want als je misselijk wordt en moet overgeven, ga je vroeg of laat heus wel stilzitten, denken ze. Maar een boot vaart natuurlijk gewoon door. Je kan dan het beste overgeven en op bed gaan liggen. Na een tijdje zijn je hersenen eindelijk gewend aan de beweging en is de zeeziekte over.

Wagenziekte kun je voorkomen door niet te gaan lezen en geen computerspelletje te spelen, maar naar buiten te kijken en op te letten welke kant de auto op draait. Je hersenen hebben dan eerder door dat je niet aan het vallen bent. Ook kun je vóór de autorit of boottocht een paar ritjes in een achtbaan maken om je hersenen te laten wennen aan gehobbel en getol.

Bron: De medicijnman, Wat je wilt weten over je lijf (1999), Wim Köhler/NRC Handelsblad