`Praten, praten' op aidstop VN

Talkshow of mijlpaal? De meningen zijn verdeeld over de speciale zitting van de Verenigde Naties die deze week in het teken stond van de strijd tegen hiv/aids.

Babylijkjes, uitgemergelde lichamen. Zij tonen het afschuwelijke gezicht van aids. Maar aids is ook het gezicht van Ronald Brands, de Nederlandse advocaat die werkt voor het Nederlandse Aids Fonds en al jaren leeft met hiv.

Brands en activisten uit alle delen van de wereld kwamen de afgelopen dagen naar New York voor de VN-top over hiv/aids. ,,Het is eigenlijk een soort reünie'', zegt hij. ,,Veel van de mensen hier zie ik al jaren op bijeenkomsten. Je leert van elkaar en geeft elkaar steun.'' Een Afrikaanse vrouw in een kleurige jurk loopt langs en strijkt hem in het voorbijgaan even liefkozend over zijn knie.

Brands, lid van de samengestelde Nederlandse `rijksdelegatie', geeft hoog op over de ruimte die niet-gouvernementele organisaties van de Verenigde Naties hebben gekregen om mee te praten. ,,Er is werkelijk naar ons geluisterd. De slotverklaring vormt ondanks de afzwakkingen nog altijd een goede cocktail van preventie, verzorging, behandeling en rechten van de mens. Het is nu aan ons om de zaak verder te dragen. ''

Brands luistert in een zaal met activisten naar de Zwitser Florin Hubner die vraagt hoeveel mensen optimistisch zijn over de toekomst. Tientallen handen gaan omhoog. ,,En wie is pessimistisch?'' Iets minder reacties. ,,Het verschil is dat pessimisten vrezen dat het allemaal nog erger zal worden en optimisten toegeven dat het erger wordt'', zegt Hubner. ,,Maar ik vraag jullie straks op te staan, naar buiten te lopen en de wereld te veranderen.''

Niet iedereen was te spreken over de VN-conferentie. Een groepje vrouwen uit Botswana, het land dat percentueel het zwaarst is getroffen, spreekt over een ,,talkshow''. ,,Ik heb weinig nieuws gehoord'', zegt een van hen. ,,Praten, praten, praten. Maar waar het om gaat is dat er betaalbare medicijnen komen en dat zie ik nog niet gebeuren.''

Voor de VN waren de afgelopen dagen een wonderlijke ervaring. Het keurige instituut aan First Avenue werd overspoeld – op uitnodiging van secretaris-generaal Kofi Annan – door aidsactivisten. Op het gietijzeren toegangshek naar het gebouw hing dagenlang een rood lint, het symbool van de strijd tegen aids. Conferentiezalen en wandelgangen waren bezaaid met pamfletten en krantjes. Keurig geklede diplomaten mengden zich met vertegenwoordigers van non-gouvernementele organisaties in spijkerbroeken.

In de schaduw van de speciale zitting hadden de VN tientallen nevenbijeenkomsten belegd waar eenieder vrijelijk het woord mocht voeren. ,,De betrokkenheid van mensen met hiv/aids stond bij voorbaat vast'', verklaarde Peter Piot, de Belgische directeur van Unaids, het VN-onderdeel dat belast is met aids.

Op de tweede dag van de bijeenkomst dreigde de situatie even uit de hand te lopen. Actievoerders behorend tot de Global Treatment Acces Campaign trokken na een bijeenkomst in optocht door de gangen. Ze droegen spandoeken en riepen leuzen: `Wij eisen miljoenen, want miljoenen sterven'. De veiligheidswachten van de VN werden bloednerveus van deze betoging binnen de muren van het hoofdkwartier. Na veel geduw en getrek wisten de geüniformeerden de demonstranten door een nooduitgang naar buiten te werken.

Kofi Annan maakte gisteren geen gewag van het relletje. Hij noemde de bijeenkomst ,,een mijlpaal'' in de strijd tegen hiv/aids. Verder roemde hij de inbreng van de activisten. ,,We hebben hun aanwezigheid overal gevoeld. Ze hebben de sfeer in ons gebouw drastisch veranderd.''