Westen krijgt de schuld van de oorlog

Een militaire oplossing van de Macedonische crisis ziet niemand – behalve premier Georgievski. Helaas wordt hij daarin gehinderd door het Westen, zegt hij.

Premier Ljubco Georgievski wast zijn handen in onschuld. De oorlog in zijn land is de schuld van het Westen. Boos: ,,De machinerie van de internationale gemeenschap zorgt voor oorlog.'' Het Westen pakt ook nog eens de verkeerde partij hard aan. Klagend: ,,Ze zet ons meer onder druk dan de terroristen.''

Een dag na de uitbarsting van geweld in Skopje, waar demonstranten al schietend het parlement binnendrongen, waren de Macedonische politici gisteren aan de beurt. President Boris Trajkovski verscheen aan het begin van de avond op de televisie, met een vooraf opgenomen toespraak. Het uitstel van zijn tv-optreden, dat om drie uur `s middags zou zijn, deed de inwoners van Skopje urenlang speculeren over een staatsgreep. Die geruchten bleken wild te zijn.

Om half tien deed vervolgens premier Georgievski zijn zegje in een live-interview, nauwelijks onderbroken door de interviewer. Op het scherm verscheen een ontspannen premier, losjes gekleed in een openstaand poloshirt. In Macedonië, zo was de boodschap, was weinig aan de hand.

Niets is minder waar. Duizenden Slavisch-Macedonische demonstranten verzamelden zich maandagavond voor het parlement. Ze wensten hun landgenoten, de Albanezen, de `gaskamers' in en eisten het aftreden van hun president. Daarna drong een aantal van hen schietend het parlement binnen.

De boosheid van de demonstranten, zeiden president Trajkovski en premier Georgievski gisteravond, ,,is te begrijpen''. ,,Maar waarom moesten de burgers en de legerreservisten ons parlement bestormen?'', aldus een verontwaardigde Trajkovski.

Het antwoord laat zich raden. De boosheid van de Macedoniërs is aangewakkerd door de regering zelf. Met instemming van de regering werden Albanese rebellen maandag uit het dorp Aracinovo, slechts zes kilometer van Skopje, weggevoerd. De rebellen stapten in bussen, met hun wapens onder de arm. NAVO-troepen begeleidden hen.

Dit druiste rechtstreeks in tegen eerdere beloften. De rebellen zouden immers ,,ontwapend'' worden en moesten ,,rug naar waar ze vandaan komen''. De leiders doelden op het naburige Kosovo. Maar de extremisten werden afgeleverd in dorpen in Macedonië, beheerst door de rebellen.

,,Het was de meest efficiënte manier om van de rebellen af te komen zonder dat er slachtoffers vallen'', verklaarde president Trajkovski in zijn toespraak. Daar worden zebijgevoederd om vervolgens weer de strijd aan te gaan, schamperden de Macedoniërs op hun beurt.

Georgievski gaf gisteravond de internationale gemeenschap de schuld. Die had ,,niet op tijd gereageerd''. Die had de regering onder druk gezet. ,,Wij waren ver gevorderd met de aanpak van de terroristen in Aracinovo, maar we konden door de druk van de internationale gemeenschap maar een deel van het dorp bezetten.''

Was de premier dan slechts een marionet van de internationale gemeenschap? Droeg hij geen verantwoordelijkheid? De interviewer vroeg het niet; die fungeerde slechts als doorgeefluik. Maar de mensen die een dag eerder voor het parlement stonden, wisten het antwoord. De premier was gewoon een slapjanus, vonden ze. Dat was een belangrijke reden voor hun ongeremde boosheid, die zich niet alleen tegen de regering, het parlement en de Albanezen richtte, maar ook tegen buitenlanders in Macedonië.

Georgievski ging verder. Van het Westen kon men weinig hulp verwachten en gaf het al hulp, bijvoorbeeld door de rebellen af te voeren, dan liep dat verkeerd af. ,,We moeten zelf vechten, en we zijn daartoe in staat. We hebben modern wapentuig.'' Maar de vraag die niet werd gesteld, luidde: Waarom heeft het leger in de afgelopen maanden de rebellen dan niet weten te verdrijven?

Onder diplomaten en waarnemers heet het Macedonische leger gekscherend het`muizenleger'. Het materieel is oud en de soldaten weten er nauwelijks mee om te gaan. Wekenlang bestookten ze de door rebellen bezette berg nabij Tetovo maar de rebellen raakten ze bijna nooit. Als dolle stieren reden ze vervolgens de berg op met rokende tanks kwamen ze de berg weer af. In het noorden van het land legden ze de rebellendorpen dagenlang onder vuur maar schoten ze vooral korenvelden in brand.

En de gevechtshelikopters die een belangrijke rol spelen in de beschietingen van de dorpen zijn enkele maanden geleden haastig overgebracht uit de Oekraïne. Macedonië bezat tot voor kort helemaal geen gevechtshelikopters.

Ja, erkende de havik Georgievski gisteravond, de soldaten konden wel enige training gebruiken. Hij kondigde en passant ook de vorming van een nieuwe elite-groep aan, die wordt klaargestoomd voor man-tegen-man gevechten. ,,We moeten en kunnen het zelf doen'', zei Georgievski nog maar eens. De premier van een land met een muizenleger waande zich gisteravond de baas van olifanten-stoottroepen.