Overleef Kenia en win 1 miljoen

De eindeloze zandbak van het ruwe Noord-Kenia dient de komende weken als decor voor Survivor, het meest populaire reality tv-programma van de VS. Een afvalrace met één miljoen dollar als inzet. Voor de bevolking van het Keniaanse `Wilde Westen' is elke dag een overlevingsstrijd.

Sheba wildpark is voorlopig gesloten. Behalve aan de zebra's en giraffen verlenen de parkopzichters alleen nog doorgang aan de Amerikaanse tv-ploeg van 300 man die hier tijdelijk is neergestreken, enkele honderden kilometers ten noorden van de Keniaanse hoofdstad Nairobi.

Volgende week beginnen de opnamen voor Survivor, het razend populaire programma van omroep CBS, dat in de Nederlandse versie op Net5 verschijnt als Expeditie Robinson. Zestien Amerikanen binden de onderlinge strijd aan. De winnaar krijgt één miljoen dollar. ,,Overleven op de Afrikaanse savanne'', belooft CBS ronkend in de vooraankondigingen, ,,zal geen kampeersafari zijn''.

Eerdere afleveringen van Survivor speelden zich af op het Stille Zuidzee-eiland Pulau Tiga en in Australië. Maar de derde reeks programma's zal nog spectaculairder zijn, voorspelde producer Mark Burnett. Niet alleen omdat de Keniaanse locatie ,,zo afgelegen is en zo onherbergzaam en zo pittoresk''. Maar ,,omdat overleven in Afrika toch altijd een extra dimensie heeft.''

,,Onwerkelijk', noemt een ongelovige krijger van de Samburu het spektakel.

In het woongebied van de Sumburu voltrekt zich de Amerikaanse afvalrace. Op deze grassavanne met een spaarzame acaciaboom valt het leven hard voor degenen die de geheimen van de bush niet kennen. De zestien deelnemers zullen leven in ronde Samburu-woningen, gemaakt van modder en koeienstront, omgeven door een kraal van doornenhagen om wilde dieren op afstand te houden. Speciaal voor de opnamen is vlak in de buurt een tijdelijk zwembad aangelegd. Honderden bosjes moesten plaatsmaken voor een grootschalig tentencomplex.

Een groepje Samburu-krijgers, werkzaam in Nairobi, staat perplex. ,,Hoe blijven de deelnemers daar in leven zonder vee?'', vraagt Lelemewa. ,,Of denken die Amerikanen dat wij primitief zijn en alleen op een houtje bijten? We hebben een economie gebaseerd op koeien, geiten, schapen en kamelen. Zonder melk en bloed van de koeien en vlees van een geit valt niet te overleven.''

Lesori heeft nog steeds het gevoel dat hij in de maling wordt genomen en kan zijn giechelbui nauwelijks beheersen. ,,Laat die Amerikanen eerst maar eens bloed drinken om sterk te worden. Misschien houden ze het dan een paar dagen uit'', proest hij. ,,Dit is belachelijk. Ze kennen de medicinale kruiden van de bush niet om gezond te blijven. Je moet er van kinds af aan leven, want alleen de ouderen kunnen je de bush leren kennen. Jullie blanken mogen denken veel te weten, maar van de bush weten jullie weinig af.''

Het semi-nomadische Samburu-volk, een afsplitsing van de Maasai, leeft in het droge noorden van veeteelt. De krijgers trekken bijna ieder seizoen maandenlang rond op zoek naar groen. Ze delen de savanne met wilde dieren en respecteren bomen en planten. Alleen dode bomen mogen worden gebruikt voor brandhout en stropen is volgens de tradities verboden. De natuur is hun huis waar goed voor wordt gezorgd.

Maar sinds twintig jaar verandert de wereld van de laatste natuurvolkeren in Afrika, zoals de Samburu. Bevolkingsdruk, landroof door landbouwvolkeren en vooral de stroom moderne wapens, afkomstig van oorlogen in de regio, hebben hun gebalanceerde levensritme verstoord. Noord-Kenia is nu een groot Wild Westen waar de krijgers van verscheidene nomadische stammen en gewone bandieten straffeloos kunnen moorden en stelen.

,,Die Amerikanen moeten ook koeien gaan stelen, anders lukt het ze niet te overleven.'' Samburu-krijger Lesori zegt het spottend. En dan, alsof hij zich plotseling de grote grap van het programma realiseert: ,,Ach, ze zullen zelf wel beroofd worden, dan is het programma snel voorbij.''

Lelemewa ziet echter mogelijkheden, zeker als hij hoort dat de Amerikaanse winnaar van de wedstrijd in het Shaba wildpark één miljoen dollar ontvangt. ,,Doen ze het programma ook met Afrikanen in de Verenigde Staten?'', wil hij weten. ,,Misschien willen ze mij wel enkele maanden miljonair laten spelen in Amerika. Dat lijkt mij pas moeilijk.''