Kamer hekelt tempo terugkeer asielzoekers

Staatssecretaris Kalsbeek (Asielbeleid) doet te weinig om asielzoekers die niet in Nederland mogen blijven te laten terugkeren. PvdA, VVD en CDA leverden gisteren forse kritiek op haar pogingen uitgeprocedeerde asielzoekers terug te laten keren naar hun land van herkomst.

,,De projecten voor vrijwillige terugkeer zijn volstrekt mislukt'', zei PvdA-woordvoerder Middel gisteren in de Tweede Kamer. ,,Ik heb het idee dat te weinig wordt ondernomen om terugkeer via buurlanden mogelijk te maken. Doorreislanden accepteren alleen mensen die vrijwillig terugkeren, maar deze groep asielzoekers wil niet terug. Die vicieuze cirkel moet worden doorbroken.''

Aanleiding voor het debat met de Kamer was het kabinetsvoorstel Angola en Tsjetsjenië te schrappen van de lijst met landen waarvan Nederland alle asielverzoeken accepteert. Alleen Afghanistan en Sierra Leone staan nu nog op de lijst.

De positie van Sierra Leone is niet onomstreden. De PvdA vreest dat asielzoekers uit andere landen zich uitgeven voor Sierra-Leoonse vluchtelingen. Toch wil de PvdA het land, in tegenstelling tot de VVD, niet van de lijst schrappen. Volgens de VVD moeten asielverzoeken uit Sierra Leone van geval tot geval worden behandeld.

Irak werd al in 1998 van de lijst geschrapt, maar blijft de gemoederen beroeren. Vijfduizend Irakezen zijn niet langer welkom in Nederland en moeten terugkeren naar Noord-Irak, dat volgens ambtsberichten van het ministerie van Buitenlandse Zaken voldoende veiligheid biedt. Slechts enkele tientallen Irakezen zijn daadwerkelijk teruggekeerd.

PvdA-woordvoerder Middel blijft voorstander van chartervluchten om de Iraakse asielzoekers terug te brengen naar Noord-Irak. Eerder dit jaar werd zijn partijgenoot Albayrak na een zelfde pleidooi met de dood bedreigd door Iraakse asielzoekers.

Vooralsnog zijn chartervluchten volgens staatssecretaris Kalsbeek onmogelijk, omdat vliegverkeer boven Noord-Irak niet is toegestaan. De enige terugkeerroute loopt nu via Turkije.

Kalsbeek is ervan overtuigd dat ,,wie terug wil naar Noord-Irak, terug kan'', maar moest toegeven dat Turkije niet erg meewerkt. Via ambtelijke missies heeft ze geprobeerd de Turkse autoriteiten tot meer medewerking te bewegen, maar ,,dat heeft nog niet het effect dat we graag zouden willen''.

Volgens de VVD is het niet de taak van de Nederlandse overheid asielzoekers die niet in Nederland mogen blijven, terug te brengen naar hun land van herkomst. ,,Terugkeer behoort tot de eigen verantwoordelijkheid van de asielzoekers, dus dat moeten ze zelf regelen'', verklaarde VVD-woordvoerder Kamp.

GroenLinks-woordvoerder Halsema pleitte, niet voor het eerst, voor toelating van de Iraakse vluchtelingen. Zij vindt Noord-Irak niet veilig genoeg, wat haar op een uitbrander van CDA-woordvoerder Wijn kwam te staan: ,,GroenLinks moet eindelijk eens ophouden valse verwachtingen te scheppen.''